Research Information System
Ombudsman Akademik, no.2, pp.363-404, 2024 (Peer-Reviewed Journal)
A total of 151 disinformation activities (false news and media sharing) related to Israel’s attacks on Gaza have been identified to date. Proportionally speaking, it is noteworthy that an average of 1.4 false news or disinformation-related social media posts are circulated daily. It has been determined that the vast majority of disinformation content shared during Israel’s attacks on Gaza originated from Israeli sources. Furthermore, it has been found that some media outlets outside Israel, such as The Times published in the UK, have engaged in disinformation attempts contrary to universal press principles. Individual social media users have also been found to be involved in the disinformation process.
İsrail, Gazze’ye 7 Ekim 2023 tarihinde saldırılar başlatmış; saldırılarda 35 binden fazla sivil hayatını kaybetmiştir. İsrail’in saldırıları 29 Aralık 2023’te 1948 tarihli Birleşmiş Milletler Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle açılan davaya rağmen devam etmektedir. Devam eden saldırılarda 100’ü aşkın gazeteci de hayatını kaybetmiştir. Gazetecilerin hayatını kaybetmesi, Gazze’de yaşananların gerçek bir şekilde dünyaya duyurulmasının engellenmesine yönelik bir girişim olarak değerlendirilebilir. Bu makalede de, İsrail’in 7 Ekim 2023 tarihinde Gazze’ye başlattığı saldırıların ve Gazze’de yaşananların İsrail medyası, diğer bazı basın kuruluşları ve troller tarafından özellikle sosyal medya kullanılarak nasıl dezenformasyona uğratıldığı, dezenformatik eylemlerin niteliği ve kapsamı değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler haberler ve sosyal medya paylaşımlarından oluşmaktadır. “Ardışık örneklem belirleme” tekniği kullanılarak elde edilen veriler, betimsel (tematik) analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmaya konu olan İsrail’in Gazze saldırılarına yönelik olarak bugüne dek toplamda 151 dezenformasyon faaliyetine (yalan haber ve medya paylaşımı) rastlanmıştır. Oransal olarak ifade edildiğinde, her gün ortalama 1,4 yalan haberin ya da dezenformasyon amaçlı sosyal medya paylaşımının dolaşıma sokulduğu dikkat çekmektedir. İsrail’in Gazze saldırıları sırasında kullanılan dezenformasyon içerikli paylaşımların büyük çoğunluğunun İsrail kaynaklı olduğu tespit edilmiştir. İsrail dışında da bazı basın kuruluşlarının da (örn. İngiltere’de yayımlanan The Times) evrensel basın ilkelerine aykırı şekilde dezenformasyon girişimlerinde bulundukları tespit edilmiştir. Bireysel sosyal medya kullanıcılarının da dezenformasyon sürecine dahil oldukları görülmüştür.