Ebeveyn temelli dil erken müdahale programının annelerin iletişim becerileri ile çocukların dil gelişimine etkisi

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Zeynep Fulya Temel

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırmanın amacı Ebeveyn Temelli Dil Erken Müdahale Programı’nın çocukların dil gelişimi ile annelerin iletişim becerilerine olan etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın katılımcı grubu, 36-48 ay aralığında, Ankara’da özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden, konuşma gecikmesi tanılı ve bu tanı dışında herhangi bir tıbbi rahatsızlığı bulunmayan on iki çocuk ve bu çocukların annelerinden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri yarı deneysel yöntemlerden tek grup ön test- son test modeli kullanılarak elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak demografik bilgi formu, “Türkçe Erken Dil Gelişim Testi”, “Çocuk Ebeveyn İlişkisi Ölçeği” ve “Ebeveyn Çocuk Oyun Gözlem Kontrol Listesi” kullanılmıştır. Veriler SPSS paket program aracılığıyla Türkçe Erken Dil Gelişim Testinden elde edilen veriler bağımlı gruplar t testi ile, Çocuk Ebeveyn İlişkisi Ölçeğinden elde edilen veriler Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Anneler ve çocuklar serbest oyun sürecinde videoya kaydedilmiş ve bu kayıtlar izlenerek “Ebeveyn Çocuk Oyun Gözlem Kontrol Listesi” yardımıyla frekans dağılımlarına bakılmıştır. Araştırmanın sonunda Ebeveyn Temelli Dil Erken Müdahale Programı’nın çocukların dil ve annelerin iletişim becerileri üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca annelerin çocuklarıyla olan ilişki ve iletişimlerindeki duyarlılık, öğretme, dil stratejileri ve destek alanlarında etkili olduğu bulunmuştur.