Refah Rejimleri Sınıflandırmaları Ekseninde Türkiye'de İş-Aile Yaşamını Uyumlaştırma Politikaları ve Kadın İstihdamı
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Merve Özaydın
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
İş ve iş dışı yaşam alanları arasında denge sağlamak günümüz modern toplumlarında çalışan
tüm bireyler için önemli bir sorun alanı haline gelmiştir. İşin ve ailenin bireyin hayatında iki
önemli unsur olması ve bireyin üstlendiği rollerin ve sorumlulukların büyük ölçüde bu iki
temel alandan kaynaklanması sebebiyle, iş-aile dengesinin sağlanması iş-yaşam dengesinin
sağlanmasında önemli bir paya sahiptir. İş-aile dengesinin sağlanması ise bir başka deyişle
çalışan bireyler için iş ve aile yaşamlarının uyumlaştırılması anlamına gelmektedir.
Geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri doğrultusunda ev içi hizmet ve bakım
sorumluluklarının halen büyük ölçüde kadınlar tarafından yerine getirildiği
düşünüldüğünde, artan sorumluluklar doğrultusunda iş-aile yaşamının uyumlaştırılması
ücretli bir işte çalışan ya da çalışmak isteyen kadınlar açısından daha zorlu olmaktadır. İşaile yaşamının uyumlaştırılması sorununun çözümüne ilişkin aile, piyasa ve devlet
arasındaki sorumluluk paylaşımına yönelik modelleme çalışmalarının ve toplumsal cinsiyet
perspektifinden getirilen refah rejimi sınıflandırmalarının, iş-aile yaşamının
uyumlaştırılması konusunu refah rejimi tartışmalarının da kapsamına soktuğu
görülmektedir. Bu bağlamda hâkim refah rejiminin özellikleri, ülkelerin iş-aile yaşamının
uyumlaştırılması sorununa da bakış açılarını belirleyen bir faktör olmakta ve hâkim rejim
doğrultusunda bu konuda izlenen politikalar farklılaşabilmektedir. Türkiye işgücü
piyasasına bakıldığında, özellikle son on yılda kadın istihdamının gelişme trendi içinde
olduğu görülmektedir. Ancak bu gelişme trendi ile birlikte, Türkiye’de kadın istihdamı halen
nicelik ve nitelik açısından gelişmiş ülkelerin gerisinde kalan sorunlu bir alanı teşkil
etmektedir. Kadın istihdamının artırılmasında önemli bir politika aracı olarak görülen iş-aile
yaşamını uyumlaştırma politikaları, Türkiye’de hâkim refah rejimi ile etkileşim içerisinde
kadın istihdamını etkileyen bir faktör olmaktadır. Tez çalışmasında, Türkiye’de hâkim refah
rejimi ekseninde kadın istihdamının gelişimi bakımından mevcut iş-aile yaşamının
uyumlaştırılması politikalarının etkinliği analiz edilmeye çalışılmıştır.