Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Muhammet Vehbi Dereli
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Arap belagatı me'ânî, beyân ve bedî' olmak üzere üç alt disiplinden oluşmaktadır. Bunlardan bedi' ilmi, sözü lafız veya anlam yönüyle güzelleştiren sanatlardan meydana gelmektedir. Genellikle bu ilim dalı içerisinde ele alınan "el-kavlu bi'l-mûcib" ve "uslûbu'l-hakîm" birbiriyle yakın ilişki halinde olan iki önemli söz sanatıdır. Bu çalışmada, es-Safedî (ö.764/1363) tarafından kaleme alınan "el-Hevlu'l-Mu'cib fi'l-Kavli bi'l-Mûcib" adlı eser incelenmiştir. Bu eser "el-kavlu bi'l-mûcib" sanatı hakkında tespit edilebilen ilk ve tek müstakil eserdir. Eserde konu ayrıntılı bir şekilde incelenmiş ve istişhadlar çok geniş bir yelpazede verilmiştir. Bu nedenle eser incelenmeye değer görülmüştür. Bu çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, el-kavlu bi'l-mûcib sanatı ile karıştırılan bir söz sanatı olan uslûbu'l-ḥakîm sanatının tanımı, çeşitleri ve örnekleri ele alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde es-Safedî'nin hayatı, eserleri ve Arap dilindeki yeri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise el-ḳavlu bi'l-mûcib sanatının izahı yapıldıktan sonra es-Safedî'nin "el-Hevlu'l-Mu'cib fi'l-Kavli bi'l-Mûcib" adlı eseri incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bedî', el-kavlu bi'l-mûcib, uslûbu'l-ḥakîm, es-Safedî, el-Hevlu'l-Mu'cib fi'l-Kavli bi'l-Mûcib.