Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halkla İlişkiler Ve Tanıtım (Yl) (Tezli), Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Ülkü Doğanay
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Çalışmada, internette gerçekleşen çevrimiçi forumlar yeni bir kamusal tartışma zemini olup olmaması bakımından değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, kamusal alanı demokratik meşruiyet zemini olarak değerlendiren müzakereci demokrasi kuramlarının kamusal tartışma usulüne ilişkin sayıltıları doğrultusunda çevrimiçi forumların kamusallık niteliği sorunlaştırılarak incelenmiştir. Çalışmada, internet ve çevrimiçi forumlar aracılığıyla kamusal katılımın sınırlılıklarının üstesinden gelmeyi ve tartışmanın önündeki katılım sınırlılıklarını aşmayı amaçlayan tartışmalara yer verilmiştir.
Habermas’ın kamusal konuşmaya atfettiği nitelikler ve bunlar üzerine müzakereci demokrasi kuramları içinde geliştirilen kamusallık ölçütleri dikkate alınarak, elektronik ortamdaki “kamusal tartışmanın” işleyiş mekanizmaları, argümantasyon süreci, öne çıkan kimlik tanımları ve dışlamaları kapsayan süreçler ele alınmıştır. Kamusal bir konudaki tartışmaların geliştiği, dolaştığı alanlar olarak çevrimiçi forumlar ele alındığında, çevrimiçi forumların kamuoyu oluşturma potansiyeli açısından kimi demokratik açılımlar getirebileceği öne sürülmüştür.
Bu bağlamda, bir iletişim fakültesinin mezunlarına ait tartışma listesi rasyonel-eleştirel tartışma zemini olup olmaması bakımından incelenmiş ve bu inceleme ‘Bayrak Krizi’ konulu tartışma örneği aracılığıyla yapılmıştır. Bu değerlendirme, çevrimiçi forumların bir kamusallık zemini olmaktan çok bir karşılaşma alanı provası şeklinde biçimlendiğini göstermektedir.
Çalışmada, çevrimiçi forumlar için de geçerli olan eşitlikçi bir usulün tartışmanın kamusallık niteliği taşımasında tek koşul olamayacağını göstermiştir. Bu doğrultuda, geleneksel medyada ve dolayısıyla kamuoyunda yer edinemeyen farklı argümanların çevrimiçi forumlarda yer alabildiği, dolayısıyla yeni bir mecranın varlığı vurgulanmıştır.
Bu veriler ışığında, çevrimiçi forumların bir kamusal tartışma zemini olmadığı ancak, bir söylemsel karşılaşma alanı olma potansiyeli taşıdığı belirtilmiştir. Çevrimiçi forumlarda farklı kimlikler tanımlanırken ve farklı argümanlar ortaya konulurken bir söylemin oluşmadığı, söz üstüne söz söylenmeyen bir karşılaşma alanı olarak değerlendirmek mümkündür. Bu yüzden çevrimiçi forumlarda yalnızca metinler oluşturulmakta, tartışmalar başlamakta ancak devam edememektedir.