Daniel Dennett ve Paul Ricoeur'de Özgür İrade Problemi

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Nurten Gökalp

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Özgür irade problemi, felsefenin en eski problemlerinden biridir. Özgür iradenin var olup

olmadığı, varsa mahiyetinin ne olduğu, var olmasının önemi ya da olmamasının yaratacağı

sorunlar gibi hususlar çağdaş felsefede de halen tartışılan hususlardır. Çağdaş felsefedeki

tartışmalar büyük ölçüde özgürlük-determinizm ikiliğinde olmakta ve düşünürler bu ikiliğe

yönelik tutumlarına göre sınıflandırılmaktadırlar. Söz konusu ikilik, karşıt gruplara tekabül

eden fikirler arasında büyük bir uçurum yaratmakta ve probleme yönelik bütüncül bir bakış

geliştirilebilmesinin önüne geçmektedir. Bu tezde amaçlanan, ikiliğin karşıt taraflarında kalan

düşüncelerin bir arada ele alınmasıyla problemin açmazlarına yönelik daha kapsayıcı bir

perspektif geliştirilebileceğini göstermektir. Bu amaçla analitik felsefeden Daniel Dennett ile

kıta geleneğinden Paul Ricoeur’ün düşünce ve metotları karşılıklı olarak ele alınmış, özgür

irade problemine yönelik düşünceleri tartışılmıştır.