Anayasa Mahkemesi uygulamasında bireysel başvurularda düşme kararları.
Anayasa yargısı, cilt.41, sa.2, ss.115-157, 2024 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 41 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2024
- Dergi Adı: Anayasa yargısı
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.115-157
- Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası’nda yer alan kararlar incelendiğinde bireysel başvuru yolunun uygulanmaya başladığı günden 2024 yılının Ekim ayına kadar geçen sürede 431 başvuruda düşme kararı verildiği görülmektedir. Bunların yarıdan fazlasının gerekçesi Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) ben- dinde düzenlenen başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir nedenin kalmamasıdır. Anayasa’nın 142. maddesinin birinci fıkrasına göre “Mahkemelerin kuruluşu, gö- rev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usûlleri kanunla düzenlenir.” Anayasa’nın amir hükmü gereğince Anayasa Mahkemesinin yargılama usûlü 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mah- kemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usûlleri Hakkında Kanun’la düzenlenmiştir. Ancak Kanun’da – Anayasa m. 142’ye aykırı olarak – Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü ile de AYM’nin yar- gılama usulüne dair düzenlemeler yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. Bireysel başvuruda başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi nedeniyle düş- me kararı verilebilmesi de Kanun’da yer almayan fakat İçtüzük’le getirilmiş bir düşme sebebidir. Bu çalışmada öncelikle yargılama usulünden ne anlaşılması gerektiği ile İçtüzük’ün işlevi tartışılacak, ardından İçtüzük’le usul kuralı ihdas edil- mesi tenkit edilecektir. Sonrasında AYM’nin verdiği 431 adet düşme kararı tasnif edilecek ve bunlardan 269’unu oluşturan başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi nedeniyle düşme kararı verilmesinin uygulaması tahlil edilecektir.