Mutfakta Bilgi Paylaşımı: Planlı Davranış ve Sosyal Değişim Teorileri Yaklaşımları

Journal of literature and humanities, cilt.73, ss.135-150, 2024 (TRDizin)

Bu çalışma, yiyecek içecek işletmelerinde çalışan şeflerin mesleki bilgi ve deneyimlerini meslektaşlarıyla

paylaşma durumlarını planlı davranış ve sosyal değişim teorileri perspektifinden incelemeyi

amaçlamaktadır. Bilgi paylaşma davranışını etkilediği düşünülen faktörler olarak kişisel çıktı beklentisi,

bilgi kaybı beklentisi, karşılıklılık beklentisi ve bilgi paylaşımına yönelik tutum arasındaki ilişkiler

araştırılmıştır. Ayrıca, tutumun bu faktörler üzerindeki aracılık etkisi de test edilmiştir. Rastgele ve

kartopu yöntemleriyle seçilen 267 şefin katıldığı çalışmada, bilgi paylaşımı tutumunu ölçmek için çeşitli

ölçekler kullanılmış ve veriler anket aracılığıyla toplanmıştır. Sonuçlar, kişisel çıktı beklentisi ve karşılıklılık

beklentisinin bilgi paylaşımına yönelik tutumu pozitif ve anlamlı şekilde etkilediğini, ancak bilgi kaybı

beklentisinin bu tutumu negatif ve zayıf düzeyde etkilediğini göstermiştir. Bilgi paylaşımına yönelik

tutumun bilgi paylaşma davranışını güçlü bir şekilde pozitif etkilediği tespit edilmiştir. Aracılık testleri,

bilgi paylaşımına yönelik tutumun kişisel çıktı beklentisi ile bilgi paylaşma davranışı arasında kısmi

tamamlayıcı bir aracılık rolü oynadığını, bilgi kaybı beklentisi ile bilgi paylaşma davranışı arasında

rekabetçi (kısmi aracılık) rolü oynadığını ve karşılıklılık beklentisi ile bilgi paylaşma davranışı arasında

kısmi tamamlayıcı bir aracılık rolü oynadığını ortaya koymuştur. Araştırma bulguları, şeflerin bilgi

paylaşma davranışlarını tahmin etmede Planlı Davranış Teorisi ve Sosyal Değişim Teorisinin açıklayıcı

etkisini doğrulamış ve bu konuda stratejik öneriler sunmuştur.