Thornthwaite iklim sınıflandırma yöntemine göre Karadeniz Bölgesi iklim sınır haritasının CBS ile üretilmesi


Creative Commons License

ÇOLAK H. E., MEMİŞOĞLU T.

Geomatik, cilt.6, sa.1, ss.31-43, 2021 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 6 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2021
  • Doi Numarası: 10.29128/geomatik.651702
  • Dergi Adı: Geomatik
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.31-43
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli: Hayır

Özet

İklim karakterlerinin bilinmesi, farklı iklim tiplerine sahip sınırların tespitine olanaksağlamakta; bu durum bölge kaynaklarının sürdürülebilir kullanımının sağlanması vearazi kullanım planlarına yön verilmesi açısından önem arz etmektedir. İklimselsınırların tespiti ayrıca iklimin mülkiyet üzerindeki etkilerinin belirlenerekönlenebilmesine ve mülkiyet üzerindeki kullanımın daha planlı ve kontrollüçerçevede ele alınmasına altlık oluşturabilmektedir. Bu bağlamda iklimsel sınırlarıntespiti noktasında iklim sınıflama yöntemleri geliştirilmiştir. Bu yöntemler, iklimtiplerinin bölgesel farklılığının tespit edilmesi, yıllara bağlı olarak değişimininincelenmesi ve iklim tiplerine uygun olacak şekilde farklı sınırların oluşturulmasınaimkân sağlamaktadır. Bu çalışmada iklimin mülkiyet kullanımında etkili rol oynamasıve dolayısıyla da planlama noktasında altlık oluşturacak olması gereksinimlerindenyola çıkarak, Karadeniz Bölgesi (Artvin, Ordu, Rize, Rize-Pazar, Trabzon,Şebinkarahisar, Akçaabat, Ünye, Bafra, Hopa, Giresun ve Samsun’da yer alanmeteorolojik istasyon noktaları) iklim sınır haritasının oluşturulması esas alınmıştır.Bölgeye ait meteorolojik istasyon noktalarında 1988-2018 yılları arasında ölçümüyapılmış son 30 yıllık hava durumu parametreleri temin edilerek, konumlailişkilendirilmiş ve Coğrafi Bilgi Sisteminde (CBS) bir veritabanında düzenlenmiştir.Ardından meteorolojik veriler Thornthwaite iklim sınıflaması yöntemine göredeğerlendirilerek meteorolojik istasyon noktalarının iklim tipleri sınıflandırılmıştır.Son olarak iklim tipi belirlenmiş meteorolojik noktalar esas alınarak, Krigingenterpolasyon yöntemi ile tüm bölgeyi yansıtan iklim sınır haritaları üretilmiştir. Eldeedilen sonuç ürünün başta iklim sınırlarını yansıtması, ayrıca mülkiyetin iklimyönünden kullanım vasfının etkilendiği ve değişim gösterdiği alanların tespitedilmesi; böylece yapılacak planlama ve koruma odaklı mülkiyet çalışmalarına altlıkoluşturması hedeflenmektedir. Ayrıca bu çalışma ile Meteoroloji GenelMüdürlüğünün (MGM, 2017) iklim sınıflandırması konusunda gerçekleştirdiğiçalışmasına, ilçe sınırlarından bağımsız raster tabanlı grid ağ şeklinde iklimsınırlarının elde edilmesi yönüyle farklı açıdan yaklaşılacağından MGM’nin ilerkiçalışmalarına önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.
To know the climate characteristics allows the determination of borders with different climate types; this is important in terms of ensuring the sustainable use of regional resources and direction of land use plans. The determination of climatic boundaries may also serve as a basis for determining and preventing the effects of climate on property and addressing the use of property on a more planned and controlled framework. In this context, climatic classification methods have been developed to determine climatic boundaries. These methods allow the determination of the regional differences of climate types, the examination of the changes over the years and the establishment of different boundaries to suit the climate types. In this study, requirements that an effective role of climate in property use and establish a foundation at the planning point, the formation of the climate border map of the Black Sea Region (meteorological stations in Artvin, Ordu, Rize, Rize-Pazar, Trabzon, Sebinkarahisar, Akcaabat, Unye, Bafra, Hopa, Giresun and Samsun) was taken as basis. The last 30 years of weather parameters measured at the meteorological station points of the region between 1988 and 2018 were obtained, related to the location and arranged in a database in the Geographical Information System (GIS). Then, meteorological data were evaluated according to Thornthwaite climate classification method and climatic types of meteorological station points were classified. Finally, meteorological points with climate type were subjected to Kriging interpolation method and climate boundary maps reflecting the whole region were produced. The resultant product will reflect the climatic boundaries, and the areas where the property's use in terms of climate will be affected and changed; thus, it will serve as a basis for planning and conservationoriented property works. In addition, this study will make significant contributions to the future studies of the General Directorate of Meteorology (MGM, 2017) as it is approached from different perspectives in terms of obtaining climate boundaries in the form of raster-based grid network independent of district boundaries.