Popülist Siyasetin Sosyal Medyada Temsili: İkna Kuramları Çerçevesinde Trump ve Putin’in X Kullanımı Üzerine Bir Analiz

Creative Commons License

Demircan B.

İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, vol.72, no.Bahar, pp.43-59, 2026 (TRDizin)

Abstract

Çalışma, popülist siyasetin yükselişi ile sosyal medya kullanımının siyasal iletişimdeki rolünü Trump ve Putin örnekleri üzerinden karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Popülist liderler, toplumu “ahlâklı halk” ve “yoz elitler” olarak ikiye ayıran ince bir ideolojiyi benimser ve bu karşıtlığı sosyal medya sayesinde aracısız biçimde kitlelere aktarabilirler. Bu doğrudan iletişim, geleneksel medya kapısını aşarak hedef kitlenin sosyal medya üzerinden mobilize edilmesine, kapalı gruplar içinde konsolidasyona ve duygusal mesajların yayılmasına yol açar. Çalışma, çerçeveleme ve ikna kuramları çerçevesinde popülist retoriğin olay ve aktörleri basit hikâyelere yerleştirdiğini, “biz–onlar” çatışmasını keskinleştirdiğini ve “düzenbaz elitleri” suçladığını vurgular. Bu araştırma, nitel bir doküman analizi yöntemi kullanarak Donald Trump ve Vladimir Putin’in sosyal medya etkileşimlerini ve söylemlerini incelemektedir. Amerikan Başkanı Donald Trump, kişisel X (Twitter) hesabını yoğun biçimde kullanarak sloganlar, lakaplar ve provokatif mesajlarla gündemi belirlemiş, böylece sosyal medyada yüksek görünürlük sağlamış ve geleneksel medyanın bile tweetlerini haberleştirmesine yol açmıştır. Sürekli tekrarlanan sloganlar, ikili düşünme şemaları ve “millet arkamda” vurgusu, sosyal kanıt ve kıtlık gibi ikna ilkelerini devreye sokarak destekçilerini harekete geçirmiştir. Buna karşılık Vladimir Putin, sosyal medyayı kişisel olarak çok az kullanmış, mesajlarını daha çok devlet kanalları ve resmi ajanslar aracılığıyla iletmeyi tercih etmiştir. Otoriter popülizm kapsamında devlet destekli medya ağları, kamuoyunu şekillendiren tek yönlü içerikler üretmiş, Twitter, devlet politikalarını yüceltmek ve muhalefeti bastırmak amacıyla kullanılmıştır. Sonuç olarak, her iki lider de “biz-onlar” retoriğini sürdürmekte, ancak Trump bireysel ve doğrudan sosyal medya etkisiyle öne çıkarken, Putin dolaylı ve devlet aracılı bir medya stratejisi benimsemektedir.