Research Information System
in: Verimlilik Ölçümünde Güncel Yaklaşımlar, Deniz Koçak Ertürk, Editor, Adalet Yayınevi, Ankara, pp.1-18, 2021
Bu makalenin
amacı, sosyo - ekonomik değişkenler açısından Türkiye IBBS Düzey 2 bazında
bölgelerini kaynak etkinliği sonuçlarının karşılaştırılmasıdır. Bu bağlamda,
Türkiye’nin düzey 2 bazında en başarılı bölgelerini belirlemek amacıyla bazı
değişkenler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu
çalışmada 2014 - 2017 yılları arasında düzey 2 bazında bölgesel GSYIH, bölgesel
Dış Ticaret ve İhracat, istihdam oranı, sanayi girişim sayısı ve eğitimli kişi
sayısı değişkenleri çıktı olarak Bölgesel TÜFE, ithalat ve nüfus değişkenleri
de girdi olarak kullanılmıştır. Çalışmada düzey 2 bazında sosyo ekonomik kaynak
etkinliği ölçülmüştür. Tüm veriler dataturkey.com.tr veri tabanından
alınmıştır. Çalışmada Ali, Lerme, Seiford ve Thrall tarafından 1995 – 1996
yılında toplamsal VZA modelin geliştirilmesiyle ortaya çıkarılmış olan ve Tone
2001’de son şeklini almış olan boş (aylak / gevşek) tabanlı değişkenler modeli
(slack based model) kullanılmıştır. Modelin çözümünde DEASolver Pro v.10
yazılım programı kullanılmıştır.
Çalışma sonucunda 2014 – 2017 dönemleri için on üç bölge her dönede kaynak dağılımda etkin bulunan bölgeler olmuştur. Modele göre yedi ve dokuz bölgede kısmen bazı dönemlerde etkin iken bazı dönemlerde etkin olamama sonuçları mevcuttur. Beş bölgede tüm dönemlerde kaynak etkinliğinde etkin değildir sonucuna ulaşılmıştır. Etkinsizliğin temel kaynağı özellikle çıktı en büyüklenmesinde yaşanan politika uygulamalarındaki yetersizlikler olarak bulunmuştur.