Research Information System
Türk Yurdu, vol.43, no.436, pp.203-2012, 2023 (Non Peer-Reviewed Journal)
Bu çalışmada, tarihî kökleri binlerce sene öncesine giden Türk-Çin ilişkileri, modern çağda farklı boyut kazanan Türkiye Cumhuriyeti-Çin Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti-ÇHC ilişkileri üzerinden genel hatlarıyla ele alınacaktır. Türkiye Cumhuriyeti-Çin ilişkilerindeki önemli kırılmaların, taraflar için öncelikli olan hassas konuların anlaşılmasına çalışılacaktır. Araştırmamızda ortaya çıkan sonuçlar: Türkiye birçok konuda taviz vererek Çin’e yaklaştığı hâlde Çin aynı şekilde Türkiye’ye yaklaşmadığı, Türk dış politikasının en hassas konuları olan Kıbrıs, Ege meseleleri ve PKK sorunlarında da Karabağ, Bosna, Kosova meselelerinde de Türk tezlerine destek vermemesinden ve Doğu Türkistan ve Uygur konusundaki değişmeyen önyargılarından anlaşılmaktadır. Çin, Arap Baharı sonrası ortaya çıkan Suriye sorununda da Türkiye’nin karşısında durmuş, Rusya ve İran’la birlikte Esat’ı desteklemeye devam etmiştir. Türkiye-ÇHC ilişkilerindeki “Çin Merkezci”lik anlayışı ve Uygurlara yönelik aşırı güvenlikçi “düşman millet” tutumu değişmedikçe Türk-Çin ilişkilerinin sürdürülebilir, uyumlu bir ilişkiye evrilmesi beklenemez. Çin tarafının Uygurların temel hak ve özgürlüklerini garantiye alacak uzun vadeli bir Uygur politikasına ihtiyacı olduğu gibi, Türk tarafının da Uygurların çıkarlarını önceleyen uzun vadeli, kalıcı bir Çin-Doğu Türkistan ve Uygur siyaset-stratejisine ihtiyacı vardır.