İki Kültür, Bir Direniş: Yedi Samuray ve Yılanların Öcü Filmlerinde Adaletsizliğe Karşı Toplumsal Refleksin Analizi

Creative Commons License

Demircan B.

SineFilozofi, vol.21, pp.216-233, 2026 (TRDizin)

Abstract

Bu çalışma, Akira Kurosawa’nın Yedi Samuray (1954) filmi ile Metin Erksan’ın Yılanların Öcü (1962) filmini, iki farklı kültürel bağlamda gelişen adaletsizlikler karşısında toplumun tepkilerini tematik ve felsefi açıdan karşılaştırmalı biçimde analiz etmektedir. Her iki film de köylülerin maruz kaldığı yapısal eşitsizlikleri merkeze alarak birey–toplum–devlet üçgeninde adalet, dayanışma ve direniş temalarını işlemektedir. Japon feodal kültüründe onur ve savaşçı etik değerleriyle şekillenen adalet arayışı, Anadolu’nun ataerkil-kırsal yapısında toprak mülkiyeti ve hak mücadelesi ekseninde ortaya çıkmaktadır. Analizde Platon’un toplumsal düzen anlayışı, Rawls’un hakkaniyet ilkesi, Arendt’in ahlaki muhakeme ve sivil itaatsizlik kavramları, Bourdieu’nün sembolik güç kuramı ve Kant’ın ödev ahlakı gibi kuramsal yaklaşımlar rehber olarak kullanılmaktadır. Sinema ile felsefe arasındaki ilişki vurgulanarak, her iki filmde de merkezi otoritenin yokluğu veya yetersizliği durumunda kolektif bilincin uyanışı ve etik sorumluluk duygusunun toplumsal dönüşüm için nasıl zemin oluşturduğu gösterilmektedir. Sonuç olarak, filmlerde adaletin yalnızca yasa yoluyla değil, ahlaki eylem, toplumsal dayanışma ve kültürel değerler aracılığıyla da tesis edilebileceği ortaya konmuştur.