Çin’in Doğu Türkistan Sorununda Geldiği Safha Uygur Soykırımı mı?
Parlamento, cilt.1, sa.2, ss.62-66, 2020 (Hakemsiz Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 1 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2020
- Dergi Adı: Parlamento
- Derginin Tarandığı İndeksler: Other Indexes
- Sayfa Sayıları: ss.62-66
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Çin-Türk etkileşiminin sonucu, ister Çin coğrafyasına yakın bölgelerde yaşayan Türkler olsun, ister Çin’e uzak bölgelerde yaşayan Türkler olsun, esasen Çin galibiyeti ve Türk mağlubiyeti ile sonuçlanmıştır. Bu süreçte, Bilge Kağan, Kültigin ve Tonyukuk yazıtlarındaki uyarıların Türklerce dikkate alınarak dersler çıkartılmadığı görülmekle birlikte yazıtlarda betimlenen ve altı çizilen Çinlilik daima kendini göstermiştir. Çin’e yakın bölgedeki son Türk mağlubiyeti, Yarkent Sultanlığının Mançu-Çin işgali sonrasındaki bağımsızlık mücadelesi esnasında kurulan (Osmanlı’ya biat edip Osmanlı’ya bağlanan) Kaşgar Devletinin 1878’de Mançu-Çin birleşik ordusuna kesin yenilmesi ile (işgal ve istila) tamamlanmıştır. 1949’da Doğu Türkistan’a hâkim olan ÇKP rejimi daha önceki iktidar dönemlerindeki asimilasyon politikasını güncelleyerek daha sistematik ve kalıcı uygulamalarla devam etmiştir. Diğer taraftan bölgeye yoğun Çinli göçmen yerleştirerek nüfus üstünlüğü ile Uygur Türklerini marjinalleştirmeye çalışmıştır. Zulüm artarak devam etmiş ve günümüzde medeni dünya tarafından sıklıkla dillendirilen SOYKIRIM safhasına geçilmiştir.