Research Information System
5. BİLSEL INTERNATIONAL HARPUT SCIENTIFIC RESEARCHES, Elazığ, Turkey, 22 March 2025, pp.20-26, (Full Text)
Kamu harcamaları, kamunun tüketim, yatırım ve transfer harcamalarına yaptığı ödemelerin tümünü içerir. Hükümetlerin, toplumun bireysel ya da toplumsal ihtiyaçlarını doğrudan karşılamak amacıyla cari kullanım için mal ve hizmet edinimi, nihai tüketim harcaması olarak adlandırılır. Kamu harcamaları, bir ülkede hükümetin vatandaşlarına karşı sorumluluklarını yerine getirmek amacıyla eğitim, sağlık, savunma, altyapı ve sosyal refah faaliyetleri gibi mal ve hizmetlere yaptığı harcamayı ifade eder. Kamu harcamalarına ilişkin ilk görüş, kamu düşüncesinin ortaya çıktığı zamana dayanır. Merkezi hükümet, halkın refahı için gerekli düzenlemeleri ve harcamaları yapmakla yükümlüdür. Kamu harcamalarına yönelik olarak yıllardır süregelen iktisatçılar ve politika yapıcılar arasında bir taştırma bulunmaktadır. Bu tartışmaların ana temasını, kamu harcamalarının ekonomik büyüme ve kalkınmayı etkileyip etkilemeyeceği oluşturmuştur. Bu tartışmanın en önemli örneklerinden biri Keynes’in 1930’lardaki çalışmasıdır. Kamu harcamaları, ekonomiyi olumlu ya da olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Klasik iktisatçılar kamunun ekonomiye müdahale etmesini istemezlerken, Keynesyenler kamu müdahalesinin mutlaka olması gerektiğine inanırlar. Ancak yapılan çalışmalardan görülmüştür ki bir maliye politikası aracı olan kamu harcamalarının, ekonomik büyüme üzerinde önemli etkisi bulunmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de 1990-2023 döneminde GSYH’daki değişme ile ölçülen ekonomik büyüme ile kamu harcamaları ve nüfus arasındaki ilişki GRETL paket programı kullanılarak zaman serisi analizi ile incelenmiştir. Çalışmada öncelikle ekonomik büyüme ile kamu harcamaları ilişkisine yer verilmiş, ardından kamu harcamalarının GSYH üzerine etkilerini araştıran literatür taramasına değinilmiştir. Açıklayıcı değişken olarak kamu harcamaları ve nüfusun, bağımlı değişken olarak da GSYH’nın yer aldığı analizde, değişkenler arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur