Dijital İletişimde Yapay Zeka Okuryazarlığının Platformlaşması: “Herkes İçin Yapay Zeka” Platformunda Hedef Kitle Temelli Bir Beceri Ekosistemi Analizi

Çelebi E.

Trakya 1st International Conference on Social Sciences, Edirne, Türkiye, 10 - 12 Temmuz 2026, ss.72-85, (Tam Metin Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
Basıldığı Şehir: Edirne
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.72-85
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli: Evet

Yapay zeka, genel kitlelerin kullanımına açılmasının ardından kısa sürede dijital iletişim, eğitim, iş yaşamı, kamu hizmetleri, medya üretimi ve yazılım geliştirme süreçlerinde sıkça faydalanılan işlevsel araçlar arasında yerini almıştır. Dolayısıyla, yapay zeka eğitimleri mühendisler, yazılımcılar ve veri uzmanlarıyla sınırlı tutulamaz. Çünkü söz konusu eğitimler, iş ve kamu hizmeti alanlarında yer alan geniş kullanıcı grupları için temel bir gereklilik konumuna yükselmiştir. Yapay zeka okuryazarlığının çoğunlukla kavram bilgisi, kullanım becerisi, değerlendirme yeterliği ve etik farkındalık çerçevesinde tartışıldığı literatürde, büyük teknoloji şirketlerinin bu yeterlikleri platform mimarisi içinde hangi sınıflandırma mantığıyla sunduğu daha sınırlı biçimde ele alınmaktadır. Etkili iletişim açısından yapay zeka okuryazarlığı; mesajı açık kurma, hedef kitleye uygun içerik üretme, kaynak ve çıktı güvenilirliğini değerlendirme, iletişim kanallarının teknik özelliklerini anlama ve sorumlu kullanım ilkelerini gözetme gibi iletişimsel yeterlikleri de kapsamaktadır. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Google Türkiye’nin iş birliğiyle hayata geçirilen “Herkes İçin Yapay Zeka” platformunda, temel eğitimlerden işletmeler, öğrenciler, geliştiriciler ve kamu çalışanlarına yönelik uzmanlaşmış programlara uzanan 7.000 dakikadan fazla ücretsiz içerik bulunmaktadır. Bu çalışma, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Google Türkiye iş birliğiyle kullanıma sunulan “Herkes İçin Yapay Zeka” platformunu dijital iletişimde etkili yapay zeka kullanımı ve hedef kitle temelli beceri mimarisi açısından incelemektedir. Nitel içerik analizi yaklaşımından yararlanan betimsel platform analizinde bulgular, platformun yapay zeka okuryazarlığını kitleselleştirme, rol temelli ayrıştırma ve Google araç ekosistemi içinde somutlaştırma mantıklarıyla kurduğunu ortaya çıkarmaktadır. Platformda temel okuryazarlık, istem ve çıktı yönetimi, gündelik/mesleki üretkenlik, akademik ve kariyer destek, teknik uzmanlaşma, sorumlu ve güvenli kullanım katmanları birlikte işlemektedir. Çalışma, yapay zeka okuryazarlığını dijital iletişim literatürü içinde hedef kitleye duyarlı, platform temelli ve etkili iletişimi destekleyen çok katmanlı bir yetkinlik olarak kavramsallaştırarak literatüre katkı sunmaktadır.

The rapid integration of generative artificial intelligence into digital communication, education, work, public services, media production, and software development has moved artificial intelligence literacy beyond a narrowly technical skill domain. From the perspective of effective communication, AI literacy involves the ability to construct clear messages, produce audience-appropriate content, evaluate the credibility of sources and outputs, understand the technical characteristics of communication channels, and use AI responsibly. This study examines the “AI for Everyone” platform, launched in Türkiye in cooperation with the Ministry of Industry and Technology and Google Türkiye, in terms of effective AI use in digital communication and target-audience-based skill architecture. Designed as a descriptive platform analysis informed by qualitative content analysis and document analysis, the study relies on screenshots archived on 4 July 2026. The units of analysis include category headings, educational cards, card descriptions, Google Skills module titles, YouTube playlist titles, and explanatory texts on the public-sector employees page. The findings indicate that the platform organizes AI literacy through three interrelated platform logics: massification, role-based differentiation, and concretization within Google’s tool ecosystem. The platform combines basic literacy, prompt and output management, everyday/professional productivity, academic and career support, technical specialization, and responsible and safe use. The study contributes to the literature by conceptualizing AI literacy as a multi-layered competence field within digital communication that is audience-sensitive, platform-based, and supportive of effective communication.