Kolektif Davranış Kuramları IşığındaSosyal Medyada Dijital Linç
JOURNAL OF ERCIYES COMMUNICATION, vol.0, no.0, 2026 (TRDizin)
- Publication Type: Article / Article
- Volume: 0 Issue: 0
- Publication Date: 2026
- Journal Name: JOURNAL OF ERCIYES COMMUNICATION
- Journal Indexes: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
- Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
- Ankara Haci Bayram Veli University Affiliated: Yes
Abstract
Dijitalleşme ile birlikte sosyal medya platformlarında ortaya çıkan dijital linç, geleneksel kitle davranışlarının yeni ve açıklanmaya ihtiyaç duyulan bir biçimi haline gelmiştir. Bu çalışma, 2024 yılında yaşanan Köfteci Yusuf vakası üzerinden dijital linç olgusunu kolektif davranış kuramları bakış açısıyla analiz etmektedir. Araştırmada karma yöntem deseni kullanılmış; Twitter (X Platformu) ve benzeri platformlardaki yaklaşık 1000 sosyal medya içeriği içerik analizi, duygu analizi ve sosyal ağ analizi teknikleriyle incelenmiştir. Bulgular, dijital kitlelerin anonimlik, duygusal bulaşma ve “kitle hakikati” gibi dinamikler aracılığıyla bireylere yönelik linç gerçekleştirebildiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca sosyal medya algoritmalarının bu süreçleri hızlandırdığı; hukuki ve etik sınırların çoğu zaman yok sayıldığı gözlemlenmiştir. Köfteci Yusuf örneğinde, toplumsal değerlerin ihlali algısıyla başlayan öfke kısa sürede kitlesel bir boykot ve itibarsızlaştırma hareketine dönüşerek ani bir dijital linçe evrilmiştir. Bu olay göstermektedir ki dijital linç beklenenden daha güçlü bir etkiye sahip olup kolektif davranış kuramlarının işaret ettiği riskleri bünyesinde barındırmaktadır. Çalışma, dijital şiddet ile ifade özgürlüğü arasında denge kurulabilmesi için sosyal medya platformlarının etik ilkeleri uygulamadaki sorumluluğuna dikkat çekmekte ve dijital medya okuryazarlığının güçlendirilmesi gereğine vurgu yapmaktadır.