Liberal Demokrasinin Eksik Parçası: Duygu

Uslu C.

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler FakültesiDergisi (Online), vol.28, no.2, pp.453-482, 2026 (TRDizin)

Abstract

Liberal demokrasinin otoriter eğilim karşısındaki zayıflıklarından biri duyguya gereken önemin

verilmemiş olmasıdır. Liberal geleneğin duyguyu kişisel çıkar kavramı içinde “terbiye etme” formülü

kısmen işe yaramakla birlikte duygu eksikliğini gidermede yetersiz kalmaktadır. Siyasal teorideki

bırakılan duygu boşluğu siyasi pratikte çeşitli şekillerde doldurulmaktadır. Söz konusu boşluk

otoriter siyasi fikirler ve hareketlere liberal demokrasiyi dejenere etme veya sistemi yerinden etme

konusunda yüksek bir avantaj sağlamaktadır. Yükselen popülist otoriteryanizmde liberal

demokraside duygu eksikliğinin de etkisi olduğu düşünülmektedir. Genelde sosyal-siyasal teorideki,

özelde liberal demokrasi teorisindeki duygu eksikliğinde modern akıl-duygu karşıtlığı etkili

olmuştur. Yeni araştırma ve çalışmalar akıl-duygu ilişkisinin bütüncül bir perspektifinin

biçimlenmesine hizmet etmiştir. Değişen bakış açısı siyasal teoride duygu eksikliğinin vurgulanması

ve bu eksikliğin giderilmesi gerektiği yönündeki eğilim ve çabalara güçlü bir zemin sağlamaktadır.

Liberal siyasal teoriyi duygu ile yenileme konusunda dikkate değer örnekler ortaya konulmuş

olmakla birlikte, bu çabalar henüz yeterli olmaktan çok uzaktır. Liberal siyasal teoride duygu

eksikliğini gidermek zorlu bir iş olmakla birlikte liberal demokrasinin akıbeti açısından hayatidir.