Hussitlere Karşı Haçlı Savaşları: Orta Çağ Avrupası’nda Dinî Şiddet


Saday B.

GAZI AKADEMIK BAKIS-GAZI ACADEMIC VIEW, cilt.17, sa.34, ss.87-105, 2024 (ESCI)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 17 Sayı: 34
  • Basım Tarihi: 2024
  • Doi Numarası: 10.19060/gav.1498723
  • Dergi Adı: GAZI AKADEMIK BAKIS-GAZI ACADEMIC VIEW
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Emerging Sources Citation Index (ESCI)
  • Sayfa Sayıları: ss.87-105
  • Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Hussit Haçlı Savaşları, Bohemya’daki askerî faaliyetlerin hacmi ve içerikleri bakımından doğaları gereği dinî olarak nitelendirilmektedir. Bu faaliyetlerin başlatıcıları, katılımcıları ve savunucuları bahsi geçen dinî doğayı kazandırmaktadır. John Huss’un 1415’te Constance’ta yakılmasının ardından Bohemya’nın Çekçe konuşulan topraklarında başlayan dinî reform hareketi, kendisini ulusal terimlerle tanımlayan ve iyi belirlenmiş bir siyasî toplulukla özdeşleşmiştir. Lüksemburglu Sigismund, 1420’de iradesini Bohemya’ya zorla dayatmaya karar verdiğinde reform hareketini benimseyen grupların geniş bir koalisyonu, ki “Tanrı Yasası” (lex Dei) olarak yorumladıkları şeyi savunmak için askerî güç kullanmaya karar verdiler. Sigismund’un kötü şöhretli işgali, Papalık vasıtasıyla haçlı seferi olarak ilan edilmiştir. Koalisyonun bu savunmayı bir din savaşı olarak algılaması muhtemeldir. Ancak seçilmiş imparatorun bunun haçlı seferi şeklini alması gerektiği konusundaki anlaşması, şüphesiz rakiplerinin çatışmanın kutsal karakterine dair hislerini keskinleştirmektedir. Haçlı Seferleri dışında, Orta Çağ’da dinî doktrinlerin saldırıya karşı böylesine sürekli ve organize bir şekilde savunulmasının bir örneği olmadığı gibi, Reformasyon’a kadar da benzer bir durum bulunmamaktadır. Hussit Haçlı Savaşlarında dinsel bir savaş yürüten bir grup insan, aynı görüşe sahip bir başka grupla karşı karşıya gelmiştir. Haçı takanlar, sıradan olmayan kadehi savunanlarla savaşmıştır. Çalışmamız, Hussit merkezli olarak Bohemya topraklarındaki reform hareketlerini ve onun neticesindeki askerî seferleri ele almayı amaçlamaktadır. Böylece Papalık kurumunun dini araçsallaştırarak siyasî amaçlar için kullanılmasını “Hussit Haçlı Seferleri” üzerinden irdelemektedir.

The Hussite crusades are characterized as religious in nature in terms of the volume and content of military activities in Bohemia. The initiators, participants and advocates of these activities impart the aforementioned religious nature. Following Huss’s complaint at Constance in 1415, the religious reform movement that began in the Czech-speaking lands of Bohemia identified with a well-defined political community that defined itself in national terms. When Sigismund of Luxembourg decided to impose his will on Bohemia by force in 1420, a broad coalition of reformist factions decided to use military force to defend what they interpreted as the “Law of God” (lex Dei). Sigismund’s infamous invasion was proclaimed as a crusade through the Papacy. The coalition is likely to perceive this defense as a religious war. But the elected emperor’s agreement that this should take the form of a crusade was undoubtedly to sharpen his opponents’ sense of the sacred character of the conflict. Except for the Crusades, there is no example of such a sustained and organized defense of religious doctrines against attack in the Middle Ages, and nothing similar until the Reformation. In the Hussite Crusades, a group of people waging a religious war faced another group of similar views: those who wore the cross fought those who defended the nondescript chalice. Our study aims to deal with the Hussite-centered Reform movements in the Bohemian lands and the military expeditions as a result. Our research examines the use of the Papacy for political purposes by instrumentalizing religion through the “Hussite Crusades”.