DİĞER ÜLKE PAZARLARINA GİRİŞ STRATEJİLERİ
Uluslararası İşletmecilik: Prof. Dr. M. Mithat ÜNER´e Armağan, Doç. Dr. Aybüke YALÇIN,Dr. Burak ÇETİN, Editör, Nobel Yayınevi, Ankara, ss.83-104, 2024
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
- Basım Tarihi: 2024
- Yayınevi: Nobel Yayınevi
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Sayfa Sayıları: ss.83-104
- Editörler: Doç. Dr. Aybüke YALÇIN,Dr. Burak ÇETİN, Editör
- Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Son otuz yılda artan dinamizm, küresel rekabet gücü ve değişen uluslararası ticaret çevresi nedeniyle uluslararası pazarlama araştırmalarında ve uygulamalarında önemli değişimlere tanık olunmuştur (Samiee, Chabowski veHult, 2015). Pazara giriş modu ve uluslararasılaşma modu uluslararası ticarete birbiriyle yakından ilişkili ve sıklıkla tartışılan iki kavramdır. Çoğu uluslararası işletme alanında çalışan bilim insanı dış pazarlara giriş modları ve strate
jileri terimini tercih etmektedir (Üner vd., 2018, s. 798). Küreselleşmiş katma değerli faaliyetler, uluslararası ticaret ve sermaye akış modelleri nedeniyle
işletmenin dış pazarlara büyüme stratejisi genellikle coğrafi genişleme yoluyla gerçekleşmektedir. İşletmeler mal ve hizmetlerini ulusal sınırlarının ötesine
taşıyarak uluslararasılaşma sürecine başlamaktadır. Pazara giriş yönteminin seçimi işletmelerin uluslararasılaşma sürecinde kritik bir unsur olarak karşı-
mıza çıkmaktadır. Klasik olarak ihracat aşamasından başlayarak anlaşmaya dayalı yollar (lisanslama, franchising vb.), ortak girişim ve doğrudan yabancı
yatırım aşamalarını kapsayan yabancı pazara giriş stratejileri uygulanmaktadır. Mal ve hizmet üreten işletmeler uluslararası pazarlara, kendi ülke paza-
rında doygunluk ve durgunluk olması, diğer ülke pazarlarının hızlı büyümesi,müşterilerin uluslararası olması, büyük satış hacmine ulaşma isteği, birim
maliyeti düşürmek ve rekabet üstünlüğünü artırmak gibi farklı sebeplerle giriş yapmaktadır (Root, 1998, s. 2). İşletme yönetimi, hedef ülkeyi ve ilgili aktörleri
seçerek, işin nerede ve kiminle yapılması gerektiği ve işletmenin pazara giriş stratejisi yöntemini belirlemektedir (Andersen ve Buvik, 2002; Glowik, 2022,
s. 67). Uluslararası ticaret hacminin artışı ve işletmelerin ekonomik faaliyetlerinin büyük kısmını kendi ülke pazarlarından diğer ülke pazarlarına taşıması
kaçınılmaz olmuştur.
Uluslararasılaşma kavramı ile kıyaslandığında daha dar kapsamlı bir kavram olan diğer ülke pazarlarına giriş stratejileri, işletmelerin “satıcı” konumda
olarak diğer ülke pazarında gerçekleştirdiği işletmecilik faaliyetleri ile gelir elde etmesidir (Üner ve Emin- Benli, 2022, s. 155). Temel diğer ülke pazarları-
na giriş stratejileri olan doğrudan ve dolaylı ihracat faaliyetlerini, franchising ve lisanslama gibi anlaşmaya dayalı faaliyetleri, tek ve ortak girişimi kapsayan
doğrudan yabancı sermaye yatırımı olmak üzere işletmeler için jenerik strate jilerdir. İhracat, sözleşmeye ve doğrudan yatırıma dayalı stratejilerin yanı sıra
en az iki stratejinin karmasını ya da birleşimini ifade eden “yap-işlet-devret” gibi sözleşmeye ve doğrudan yabancı sermaye yatırımına dayalı stratejilerin
birlikte kullanıldığı stratejiler de hibrit olarak ifade edilmektedir İşletmeler diğer ülke pazarlarına temel olan jenerik stratejilerle girebildiği gibi jenerik
stratejilerin birlikteliğini ifade eden hibrit stratejilerle de girebilmektedir (Üner vd., 2018, s. 798)