M Ü S E Y Y E B – N Â M E (Kitâb-ı Sultân es-Seyyid Müseyyeb)
Asos Yayınları, Elazığ, 2024
- Yayın Türü: Kitap / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2024
- Yayınevi: Asos Yayınları
- Basıldığı Şehir: Elazığ
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Milletlerin devamlılığını sağlama, ulaştıkları medenî seviyeyi gösterme noktasında sözlü veya yazılı eserlerin rolü büyüktür. Müseyyebnâme; Hamza-nâme, Battal-nâme, Ebû Müslim-nâme gibi bir şahsiyetin etrafında teşekkül eden menkıbevi eserlerle beraber bir destan halkası oluşturarak günümüze kadar ulaşmış, konusu Arap coğrafyasında geçmesine karşın Anadolu'nun önemli destanlarından biri olmayı başarmıştır.
Müseyyeb-nâme, müellifi bilinmeyen dinî ve cengî mensur bir destan metnidir. Eserin muhtevasını Kerbelâ Olayı’ndan sonra Hz. Ali taraftarı Müseyyeb adlı kahramanın Hâricîlerle Hz. Hasan ve Hüseyin'in intikamını almak için yaptığı mücadeleler oluşturur. Eserin incelemeye konu olan nüshası Millî Kütüphane, Millî Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu, Kitâb-ı Sultân es-Seyyid Müseyyeb başlıklı 06 Mil Yz A 8889 numarada kayıtlı nüshadır. Nüsha toplamda 243 varaktan oluşmaktadır. Çalışma doğrultusunda çeşitli kataloglar taranarak metnin diğer nüshalarına ulaşılmaya çalışılmış, gerekli görülen yerlerde diğer nüshalardan faydalanılmıştır. Bu doğrultuda daha önce bilinen nüshalara ilave olarak iki nüshaya daha ulaşılmıştır.
Çalışma Giriş'ten sonra Dil İncelemesi - Metin - Dizin başlıklarından oluşur.
Giriş bölümünde eserin yazarı, yazılış tarihi gibi genel bilgilerin yanı sıra eserin konusu, önemi, bilinen nüshaları, Müseyyeb-nâme üzerine yapılan çalışmalar üzerinde durulmuş, bunlar hakkında bilgi verilmiştir.
Dil İncelemesi bölümü eserin fonetik incelemesinden oluşur. Bu bölümde örneklerden hareket edilerek metnin dil hususiyetleri belirtilmiştir. Yazılış Özellikleri ve Ses Bilgisi olarak ikiye ayrılan bölümde metnin yazılış özellikleri ile ünlü ve ünsüzlere değinilmiştir.
Metin bölümü eserin transkripsiyonlu metnini içerir. Bu bölümde metne olabildiğince sadık kalınarak okuma yapılmıştır. İkili yazımların veya kimi kelimelerin aslından farklı yazılması yazım yanlışı olabileceği gibi müstensihin bilinçli tercihi de olabilir. Bu sebeple metin esas alınmakla beraber metnin kolay okunmasını sağlamak amacıyla noktalama işaretleri kullanılmıştır.
Çalışmanın Dizin bölümü Kelimeler Dizini ve Özel Adlar Dizini olarak iki başlığa ayrılır. Dizin bölümünün hazırlanmasında TürkSözDiz programı kullanılmıştır. Tüm kelimeleri içeren Kelimeler Dizini bölümünde kelimelerin ait olduğu dil parantez içinde gösterilmiş, kelimeler anlamlarıyla beraber verilmiş; kelimelerin anlamlandırılmasında bağlam gözetilmiştir. Kolaylık sağlaması açısından Özel İsimler Dizini ayrı
viii
bir başlık altında alfabetik olarak sıralanmıştır. Çalışmamızın; Türk dili, Türk dünyası ve destan çalışmalarında araştırmacılara katkı sağlamasını ümit ederiz.
Ankara - 2024
Prof. Dr. Mehmet Dursun ERDEM
Uzm. Derya KARATAŞ
Uzm. Gökçen KARAKOÇ ALTINTAŞ