Demirci A.
Kadim Akademi SBD, cilt.9, sa.1, ss.83-104, 2025 (Hakemli Dergi)
-
Yayın Türü:
Makale / Tam Makale
-
Cilt numarası:
9
Sayı:
1
-
Basım Tarihi:
2025
-
Doi Numarası:
10.55805/kadimsbd.1672285
-
Dergi Adı:
Kadim Akademi SBD
-
Derginin Tarandığı İndeksler:
Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), ERIHPlus, Sobiad Atıf Dizini
-
Sayfa Sayıları:
ss.83-104
-
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli:
Evet
Özet
Bu çalışma, Hz. Muhammed’in İslâm’a davet amacıyla görevlendirdiği elçilerin niteliklerini ve görev kapsamını ele almaktadır. Güncel İslâm tarihi ve siyer çalışmalarında İslam’a davet sürecine dair ve özellikle elçiler üzerinden bir diplomasi tanımlaması söz konusudur. Ancak temel kaynaklarda kullanılan kavram ve görevlendirmelere bakıldığında elçilerin davetle başlayan bir görev silsilesi üstlendiklerini söylemek mümkündür. Arap yarımadasındaki kabilelere bölgedeki büyük imparatorluklara ve onların vassallarına gönderilen elçiler, birçok görevle memur edilmiş olup bunların ilki davettir. Ardından bu elçiler; dinî eğitim verme, namaz kıldırma, zekât-cizye âmilliği ve yönetim gibi birçok görevle sorumlu tutulmuşlardır. Bu durum, elçilerin donanımlı olmasını zorunlu kılmıştır. Bireysel yetenek, çok yönlülük ve farklı kültürlere aşina olmanın yanı sıra dini bilgi ve birikimin gerekli olduğu bu elçilikleri diplomasi ile izah etmek pek isabetli olmasa gerektir. İlk elçilik görevlerinin doğru tanımlanıp değerlendirilebilmesi için tarih araştırması yöntemiyle ilgili rivayetlerin kendi bütünlüğü içinde ve bağlamından koparılmadan ele alınmasının yanı sıra birbirleriyle kıyaslanarak değerlendirilmesi zorunludur. Bu yöndeki bir bakış ve inceleme ancak İslâm tarihi temel kaynaklarına yönelik bütüncül bakışın gerçekleşmesini sağlayacak ve tarihi malumata yönelik anakronik bir yaklaşımın önüne geçebilecektir. İşte bu çalışmada Hz. Muhammed’in davet elçilerinin çok yönlü, elçiliklerinin ise İslâm’a çağrı ile başlayan çok amaçlı bir görevler silsilesi olduğu rivayet bütünlüğü içinde analitik bir şekilde ortaya koyulmaktadır.