Şamanizm Temelinde “Yog-Yug Töreni Fenomeni” ve Günümüz Gastronomik Yansımalar
KİŞİLER VE ESERLER Din Bilimleri, M. Nesim Doru-Kamuran Gökdağ, Editör, Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınları, Mardin, ss.163-176, 2024
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2024
- Yayınevi: Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınları
- Basıldığı Şehir: Mardin
- Sayfa Sayıları: ss.163-176
- Editörler: M. Nesim Doru-Kamuran Gökdağ, Editör
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Eski Türk İnanışları, yayıldığı saha ve gelenek
açısından oldukça geniş olmakla beraber, birçok inanıştan da etkilenerek
günümüze kadar gelmiş ve varlığını sürdürmüştür. Türk toplumunu etkileyen ve
günümüze kadar süregelen, Şamanizm izlerinin oldukça fazla olduğu geleneklerin,
İslamiyet ile bağdaştırılması ve hatta İslam ritüellerinden birer parça olduğunun
kabulü, günümüzde hala devam etmektedir. Şamanizm temelinde, Eski Türk
İnanışları çeşitlilik arz etmekle beraber kendine has yapılarını da nispeten
korumuştur. Bunlar içerisinde çocuk sahibi olabilme, doğum, kurban, nazar
değmesi, ölümden sonra yapılan yog-yug töreni ritüelleri mevcuttur. Günümüzde
devam eden bu gelenek ve ritüellerin form değiştirdiği de görülmektedir. Her ne
kadar form değiştirse de Şamanizm’den izler taşıdığı aşikardır.Yog-Yug töreni
ve şamanizm kültürünün günümüzdeki gastronomikizlerinin verilmesi
amaçlanmaktadır. Gelenekler zamanla kültür halini almış ve nesillere
aktarılarak devam etmiştir. Süregelen inanışların ve geleneklerin temelinde,
zorluk anlarında kutsal sayılan fenomenlerden yardım dileme ve iyi olduğuna
inanılan ruhlara minnet duygusunu gösterme vardır.Anadolu coğrafyasında Yog-yug
töreni yoğ yemeği cenazelerde verilen kanlı ve kansız kurbanlar ve bu
kurbanlardan yapılanhelva, pilav, ekmek, lokma, herise, kıtel, külünçe, keşkek
gibi benzer yemeklerinyansıması hala devam etmektedir.
Anahtarkelimeler:Şamanizm,Yog Töreni, Cenaze
Yemekleri, Ölü Aşı