HAZIR GİYİM İŞLETMELERİNDEKİ TASARIMCILARIN KULLANICI ODAKLI YAKLAŞIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

2. Uluslararası Sosyoloji ve Ekonomi Kongresi, Kayseri, Turkey, 28 - 30 September 2018, pp.280-293, (Full Text)

Publication Type: Conference Paper / Full Text
City: Kayseri
Country: Turkey
Page Numbers: pp.280-293
Ankara Haci Bayram Veli University Affiliated: Yes

The design approaches adopted and implemented by firm and designers in the Ready-to-Wear Sector are of vital importance at strong competitive environment. The trends that global cultures create are making design indispensable for products; on the one hand, consumer demands and expectations, on the other hand the aesthetic and functional value of the design, shaping the design process. The 'design approaches' of designers who are both planners and practitioners of this process are of critical importance. Designers must have the ability to design the most appropriate design approach to the consumer mass and social position among the various design approaches. Also designers need to be able to steer their designs in the direction of user demand, liking, expectation and experience, and be sure that the product user can use it as intended. Therefore, by determining the expectations and needs of the user; the result of the design outputs created by the interdisciplinary design approaches to meet these needs can be realized with the awareness of user-centered design. While global trends speed human-focused work; sociology attracts attention as an emerging science discipline in every field. Sociology is based on the human being, ie the 'user', because it examines a lot of things ranging from the events to the desires, needs, attitudes and behaviors of the individuals.

In this research aimed at evaluating the 'User Focused Design' approaches of the designers working 3 large-scale company in garment industry which have brand value in Turkey. Two designers from A company, one from B company and three from C company were reached and their views and applications about design approaches were tried to be determined. To obtain of the data, the survey tool which have 22 multiple-choice and 10 likert questions and the semi-structured interview form were prepared by the researchers, were used. In the direction of the data obtained, the awareness, approaches and applications of the companies and designers in the design process affecting the final product have been examined with determined main and sub-objectives. The overlapping and divergent aspects of the 'user-centered' approaches of designers and managers were analyzed in cross tabulation.

As a result of the research; it has been seen that companies generally adopt a user-oriented design approach and support the designers these approaches in new products design processes, but there are different applications between 3 companies. In the user-oriented design approach, it has been determined that even the designers in the same company watch different values and the result is that each designer does not apply the same precision. There has been a recommendation that the chain of "theory-research-practice" should be applied in "all" stages, and that the user centered design can finally be adopted as a general design policy with the mind that the user is the focus.

Hazır Giyim Sektöründeki işletmelerin ve tasarımcıların benimsedikleri ve uyguladıkları tasarım yaklaşımları, güçlü rekabet ortamı içerisinde hayati bir önem arz etmektedir. Küresel kültürün oluşturduğu trendler, ürünler için tasarımı vazgeçilmez kılarken, bir yandan tüketici istek ve beklentileri, diğer yandan tasarımın estetik ve fonksiyonel değeri tasarım sürecinin şekillenmesini sağlamaktadır. Bu sürecin planlayıcısı ve uygulayıcısı konumunda olan tasarımcıların benimsedikleri tasarım yaklaşımları bu noktada kritik bir önem taşımaktadır. Tasarımcıların çeşitli tasarım yaklaşımları arasından tüketici kitlesine ve sosyal dokuya en uygun tasarım yaklaşımını belirleyecek yeteneğe sahip olabilmeleri; ayrıca kullanıcıların istek, beğeni, beklenti ve deneyimleri doğrultusunda tasarımlarını yönlendirebilmeleri ve ürünün kullanıcının amaçladığı şekilde kullanabildiğinden emin olabilmeleri gerekmektedir. Dolayısıyla kullanıcının beklentilerinin ve ihtiyaçlarının belirlenerek; bu ihtiyaçları karşılamaya yönelik disiplinlerarası tasarım yaklaşımlarıyla oluşturulan tasarım çıktılarının Kullanıcı Odaklı Tasarım bilinciyle gerçekleştirilebileceği sonucu ortaya çıkmaktadır. Küresel trendler insan odaklı çalışmalara hız verirken; sosyoloji her alanda, yükselen bir bilim dalı olarak dikkat çekmektedir. Sosyoloji, olaylar arasındaki ilişkiden, bireylerin istek, ihtiyaç, tutum ve davranışlarına kadar bir çok konuyu incelediği için temelinde insan yani 'kullanıcı' yer almaktadır.

Hazır giyim işletmelerindeki tasarımcıların ‘Kullanıcı Odaklı Tasarım’ yaklaşımlarının değerlendirilmesinin amaçlandığı bu araştırmada; Türkiye de faaliyet gösteren 3 adet büyük ölçekli, marka değeri olan hazır giyim işletmesi araştırma kapsamına alınmış ve A firmasından 2, B firmasından 1 ve C firmasından 3 adet tasarımcıya ulaşılarak tasarım yaklaşımları hakkında görüş ve uygulamaları belirlenmeye çalışılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafında hazırlanan 22 adet çoktan seçmeli ve 10 adet likert sorunun yer aldığı ölçme aracı ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda, işletmelerin ve tasarımcıların, tasarım sürecinde nihai ürüne etki eden farkındalıkları, yaklaşımları ve uygulamaları, belirlenen ana ve alt amaçlar ile incelenmiştir. Tasarımcıların ve yöneticilerin ‘kullanıcı odaklı yaklaşımlarının örtüşen ve ayrışan yönleri çapraz tablolarda analiz edilerek değerlendirmeler yapılmıştır.

Araştırma sonucunda; işletmelerin genel olarak kullanıcı odaklı tasarım yaklaşımını benimsedikleri ve yeni ürün tasarımında tasarımcıların bu yaklaşımlarına destek verdikleri, ancak 3 işletmede de bu konuda farklı uygulamaların olduğu görülmüştür. Kullanıcı odaklı tasarım yaklaşımında aynı işletmedeki tasarımcıların bile farklı değerleri gözettiği belirlenmiş ve her tasarımcının aynı hassasiyette bu yaklaşımı benimseyip uygulamadığı sonucuna varılmıştır. “Kuram-Araştırma-Uygulama” zincirinin olması gerektiği, bu zincirin “tüm” aşamalarıyla uygulanması ve nihayetinde kullanıcının odak olduğu zihniyetin genel tasarım politikası olarak benimsenebilmesi önerileri getirilmiştir.