Türk Kültürü ve Seçkincilik Bağlamında Gökalp ve Cumhuriyet Dönemi Aydın Tavrı Üzerine Bir Değerlendirme
Turkiz, cilt.0, sa.1, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 0 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Turkiz
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, Türk modernleşme sürecini seçkincilik ve siyasal iletişim bağlamında ele alarak, Ziya Gökalp’in düşünsel mirası ile Cumhuriyet dönemi aydın tavrı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, Cumhuriyet ideolojisinin şekillenmesinde belirleyici olan elitist modernleşme anlayışının kuramsal kökenlerini ortaya koymak ve bu anlayışın siyasal iletişim pratikleri üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Bu doğrultuda Gökalp’in Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak ve Türkçülüğün Esasları adlı eserleri, nitel araştırma yöntemi kapsamında hermeneutik metin analizi ve doküman incelemesi yoluyla değerlendirilmiştir. Bulgular, Gökalp’in kültür–medeniyet ayrımına dayalı ulus inşa modelinin, modernleşmeyi halkın kendiliğinden dönüşümünden ziyade, yetkin ve eğitimli bir elitin yönlendirdiği bir süreç olarak kurguladığını göstermektedir. Cumhuriyet döneminde bu yaklaşım, bürokratik ve entelektüel elitlerin toplumu yukarıdan aşağıya dönüştürme iddiasını meşrulaştıran bir ideolojik çerçeveye dönüşmüştür. Sonuç olarak çalışma, Gökalp düşüncesinin Cumhuriyet seçkinciliğinin yalnızca tarihsel bir öncülü değil, aynı zamanda ideolojik ve kurumsal temelini oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Ziya Gökalp, Seçkincilik, Türk Modernleşmesi, Siyasal İletişim, Cumhuriyet aydını.