Research Information System
10. Kent Araştırmaları Kongresi, Skopje, Macedonia, 22 - 24 October 2025, (Unpublished)
Türkiye’de 1980’li
yıllara uzanan hobi bahçeleri uygulaması 2000’lerle birlikte Türkiye’nin birçok
ilinde yaygınlaşmaya başlamış, koronavirüs pandemisi döneminde ise adeta hobi
bahçeleri patlaması yaşanmıştır. Verimli tarım arazilerini yok eden muhtevasıyla,
dünyada yaygın bir biçimde uygulanan kent bahçeciliğinden ayrışan hobi
bahçeleri, kontrolsüz yapılaşmanın zeminini hazırlamaktadır. Kentte
yaşayanların tarımsal üretime olan hevesi ve doğa sevgisi üzerinden özendirilen
söz konusu yapılar, tıpkı köyden kente göçle birlikte kentlerde ortaya çıkan
gecekondular gibi, konut projeleri ile birlikte tasarlanarak hobikondu
bölgeleri yaratmaktadır. Yasal mevzuattaki boşluk “hobi olarak tarım”
uygulamasının dışına çıkılmasını ve çoğu örnekte kooperatiflerin öncülük ettiği
hobikonduların kurulmasına giden yolu hazırlamaktadır. 2020 yılında yapılan
kanun değişikliği ile tarım arazilerinin amacı dışında kullanımı konusunda
yaptırımlar getirilse de bugün hala aynı sorunun devam ediyor olması, bu konuda
daha detaylı bir yasal düzenleme yapılması gereğini gözler önüne sermektedir.
Hobi bahçelerine ilişkin yıkım haberlerinin gündemde olduğu bugünlerde kavramın
zaman içerisinde geçirdiği anlam kaymasını incelemek önem arz etmektedir. Bu
doğrultuda, Türkiye’de hobi bahçeleri uygulamalarının yıllar içinde kentsel
toprak rejimi ve arsa üretim stratejileri bağlamında geçirdiği değişimi anlamak
bu çalışmanın temel motivasyonudur. Bu amaçla, öncelikle dünyada hobi
bahçelerinin geçmişten günümüze nasıl uygulandığı ayrıntılı literatür
taramasıyla irdelenecek; akabinde ise mercek Türkiye’ye çevrilecektir.
Türkiye’de yaygın bir uygulama alanı olan ve uzunca bir süredir yerel
yönetimlerin ve çeşitli kurumların gündeminde olan hobi bahçelerinin kavramsal
çerçevesi çizilmeye çalışılacaktır. Hobi bahçeleri nedir, ne değildir?
Türkiye’deki uygulamalar dünya örneklerinden hangi yönleriyle ayrışmakta hangi
yönleriyle benzeşmektedir? Hobi bahçeleri, ilk uygulama örneklerinden bu yana
nasıl bir değişim geçirmiştir? Türkiye’deki ve özellikle Ankara’daki hobi
bahçelerinin mercek altına alındığı bu çalışmada gerek ilgili literatürde
kavramın nasıl işlendiği gerekse bugün tartışmalara konu olan anlamlarla nasıl
yüklendiğinin anlaşılması için bir içerik analizi yürütülmüştür.