19. Yüzyılda Osmanlıda Yaşayan Halkların Kıyafet Tasvirlerindeki Kadın Giysileri Üzerine Bir Analiz / An Analysis Of Women's Clothes In The Descriptions Of The People Living In The Ottoman Empire In The 18th Century

Creative Commons License

Koç F., Koca E.

12th Internatıonal Conference On Global Practıce Of Multıdıscıplınary Scıentıfıc Studıes, La Habana, Küba, 23 - 30 Ocak 2026, ss.553-570, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: La Habana
  • Basıldığı Ülke: Küba
  • Sayfa Sayıları: ss.553-570
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Osmanlı devletinin yenileşme döneminde 16. yüzyıldan başlayarak 19. yüzyılın ortalarına kadar devam eden kıyafetli albümler Osmanlı toplumunu başta Avrupa ülkeleri olmak üzere kıyafet geleneğini ve sosyal sınıflamayı tanımlayıcı unsurlar olarak kullanılmışlardır. Osmanlı kültürünü ve yaşam tarzını merak eden yabancıların ülkelerine döndüklerinde tanımlayıcı unsurlar olarak çoğunlukla sipariş üzerine yaptırılan bu albümler günümüzde dünya çapında önemli müzelerde, koleksiyonlarda ve kütüphanelerde yer almaktadır. Bu çalışma; 19. Yüzyıl’a tarihlenen “Türk Kostüm Resimleri Albümü’ndeki (Album of Turkish Costume

Paintings)” Balkanlar ve Osmanlı İmparatorluğu'nun İstanbul dışındaki diğer bölgelerinden Müslüman ve Gayrimüslim kadın tasvirlerinin üzerinde resmedilen giysilerin biçimsel özelliklerinin ve giyinme biçimlerinin bölgesel ve kültürel unsurlar bağlamında analiz edilerek tanımlanması ve belgelendirilmesi amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Çalişmada, Amerika Birleşik Devletleri, “New York Halk Kütüphanesi’deki (The New York Public Library)”, “George Arents Koleksiyonu” içerisinde 1808 – 1826 tarihleri arasında yapıldığı belirtilen ve II. Mahmut dönemini tanımladığı için “Mahmut Albümü” olarak da bilinen “Türk Kostüm Resimleri Albümü (Album of Turkish Costume Paintings)” adı ile kaydedilmiş 1867 tarihli, albümde resmedilmiş Osmanlı toprakları sınırında yaşayan farklı etnik gruplara ait 7 kadın figürü üzerindeki giysilerin ve giyinme biçimleri alan sistematiği ve disiplini açısından incelenip analiz edilerek yorumlanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda, 19. Yüzyılın başlarına tarihlenen albümde resmedilen tasvirlerde Osmanlı imparatorluğu sınırları içerisinde yaşayan farklı halkların kadınlarının kıyafet geleneğinin nasıl

olduğu, Müslüman Türk halkının kadın giyimi ve birbirleri ile benzerlik gösterip göstermediği, belirgin özelliklerinin bulunup bulunmadığı, ortak özelliklerinin varlığı belirlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı, kıyafet, kadın, tasvir, minyatür, albüm.

During the Ottoman Empire's modernization period, from the 16th century until the mid-19th century, costume albums were used as defining elements of Ottoman society, particularly in European countries, in terms of dress traditions and social classification. These albums, often commissioned as identifying elements upon returning home for foreigners curious about Ottoman culture and lifestyle, are now held in prominent museums, collections, and libraries worldwide. This study was planned and conducted with the aim of analyzing, defining, and documenting the formal characteristics and dressing styles of the clothing depicted on the images of Muslim and non-Muslim women from the Balkans and other regions of the Ottoman

Empire outside Istanbul in the "Album of Turkish Costume Paintings," dating back to the 19th century, within the context of regional and cultural elements. The study focused on the collection of the George Arents Collection, dated 1808-1826, at the

New York Public Library in the United States, and to be preserved during the reign of Sultan II. The "Album of Turkish Costume Paintings," also known as the "Mahmut Album" because it describes the reign of Mahmud II, was recorded in 1867. The album examines the clothing and clothing styles of seven female figures from different ethnic groups living on the borders of the Ottoman Empire, depicted in this album, in terms of systematics and discipline. The study aims to analyze and interpret the clothing traditions of women from different ethnic groups living within the Ottoman Empire, as depicted in the album, which dates back to the early 19th century. The study aims to determine the attire traditions of women from different communities

within the Ottoman Empire, whether they share similarities with Muslim Turkish women's clothing, whether they have distinctive characteristics, and whether they share common characteristics.

Keywords: Ottoman, clothing, women, depiction, miniature, album