Türk Kültüründe Eyerler
IDIL SANAT VE DIL DERGISI, vol.12, no.102, pp.205-215, 2023 (Peer-Reviewed Journal)
- Publication Type: Article / Article
- Volume: 12 Issue: 102
- Publication Date: 2023
- Journal Name: IDIL SANAT VE DIL DERGISI
- Journal Indexes: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Linguistic Bibliography, MLA - Modern Language Association Database
- Page Numbers: pp.205-215
- Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
- Ankara Haci Bayram Veli University Affiliated: No
Abstract
Türk kültüründe el sanatları içerisinde deri işlerinin önemli yer tuttuğu bilinmektedir. Bunu Anadolu’da yaygın olarak en basit
işçilikten en yüksek sanat değerine ulaşmış deri el sanatları eserlerinde görmekteyiz. Bu eserlerden tarih öncesinden bugüne
gelen ve halen Anadolu’nun çeşitli yörelerinde sürdürülmeye çalışılan birisi de eyer üretimidir. Günümüzde yurt içi ve yurt
dışı müzelerinde Türk eyerlerinin zengin ve gösterişli örnekleri sergilenmektedir. İnsanlar atları günlük hayatta hem binek hem
de yük taşıyıcı olarak kullanırken tarih içerisinde de savaş aracı olarak kullanılmıştır. Tarihî süreç içerisinde atlar insanlar
tarafından ehlileştirilirken önce damgaları vurulmuş, daha sonra kemer ve gem kullanılmış, ehlileşen atın üzerine eyer
yerleştirilmiş ve sonunda at insanlığın hizmetine sunulmuştur. Orta Asya bozkırlarında atlar, Türklerle evcilleşmiş, tarihte
kendisine bir kimlik kazandırmıştır. Ata hükmeden bir millet, onu rahat kullanmanın yollarını aramıştır. Geleneksel el
sanatlarını öğrenme işi, büyük çoğunlukta baba mesleği olarak yapıldığı bilinmektedir. Eyer yapımı da bu mesleklerden
birisidir. İnsanlar mesleklerini ustalarından öğrenirken zaman içerisinde kendileri de sanatlarına başka özellikler
katmaktadırlar. Böylece sanatın özelliği ve özgünlüğü de burada ortaya çıkmaktadır. Geçmişten günümüze zanaat çerçevesinde
gelişen eyer yapımı Türk toplumunun zengin mirasını günümüze taşıyan önemli bir sanattır. Türklerin farklı coğrafyaların
kesişimin de bulunan coğrafi konumu at koşumları ve eyercilik alanında birçok toplum ile etkileşimde bulunmasını sağlamıştır.
Savaşçı bir toplum olan Türkler, atçılık ve savaşçılık konusunun önemi sayesinde, at koşum takımları, askeri saraciye
malzemelere de önemi arttırmıştır. Bu çalışmada Türk eyerlerin geçmişten günümüze kadar olan tarihsel gelişimi incelenmiş
ve eyerlerin Türk Kültüründeki yeri ve önemi üzerinde durulmuştur.