ARBITRATION AWARD ON THE IRAQ-TÜRKİYE CRUDE OIL PIPELINE DISPUTE AND THE PRINCIPLE OF REBUS SIC STANTIBUS

Creative Commons License

Akkaya D.

Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol.14, no.1, pp.149-173, 2024 (TRDizin)

Abstract

In 1973, Iraq and Türkiye entered into an agreement (the Iraq-Turkey Crude Oil Pipeline Agreement) aimed at building a pipeline system for the transport of crude oil from Iraqi fields, as well as allowing its storage and loading at facilities at a Turkish Mediterranean port in Ceyhan for export. The Agreement has been amended by various additional agreements and protocols over the years, the latest of which was signed in 2010. All these agreements, together referred to by the Tribunal as ITP Agreements, constitute the legal framework that is still in force today. The first two pipelines built within the framework of the ITP Agreements became respectively operational in 1977 and in 1987. In 2005, the Kurdish Region of Iraq (the KRI) was established as an autonomous region of the federal Iraqi state. At that time, there were no federal regulations regarding the exploitation of crude oil reserves located in the KRI. In 2007, the Kurdish Regional Government (the KRG) issued a hydrocarbon regulation pertaining to the management of crude oil and gas fields in the KRI. However the Federal Government of Iraq (FGI) and the KRG disagreed on the interpretation of the Iraqi Constitution in relation to the management and ownership of oil and natural resources in the region. In 2012, the KRG and Türkiye announced that a new pipeline would be built in the KRI, close to the Turkish border, in order to export the KRI crude oil to the world via the ITP pipeline system. This latest pipeline, completed in 2013, was connected to the pumping station of the ITP system located in Fishkabur, Iraq. On May 23rd, 2014, the Republic of Iraq filed a complaint against Türkiye to the International Chamber of Commerce Arbitration Panel (the Tribunal), alleging that Türkiye transported Iraqi oil sent by the KRG without the approval of the Ministry of Petroleum of the Republic of Iraq, in violation of the ITP Agreements. Türkiye put forward various arguments against Iraq’s claims. One of these arguments stated that Türkiye had suspended the application fo the ITP Agreements pursuant to the rebus sic stantibus principle, as codified in Article 62 of the Vienna Convention on the Law of Treaties. Indeed, Türkiye claimed that this suspension was warranted, based on two material facts that created a fundamental change of circumstances: a) the KRG’s suspension of oil supplies to Iraq’s State Oil Marketing Company (SOMO) in 2012, and b) the bombing of the 1987 pipeline by the Islamic State terrorist group (more commonly known as ISIS) in 2014. In its final judgment, the Tribunal stated that the KRG’s suspension of oil supplies to SOMO in 2012 did not constitute a fundamental change of circumstances and rejected Türkiye’s claim that the rebus sic stantibus principle applied. With regard to the bombing of the second pipeline, the Tribunal accepted that this situation fundamentally changed the circumstances of the ITP Agreements. However, the Tribunal also noted that Türkiye had started transporting and storing crude oil from the KRG even before the second pipeline was damaged. According to the Tribunal, this showed that Türkiye’s motivation to cooperate with the KRG was not related to the ITP framework becoming inapplicable. In this context, considering that both parties to the ITP Agreements are under the obligation to act in good faith when it comes to applying their treaty obligations, the Court rejected Türkiye’s claims and stated that it could not apply the rebus sic stantibus principle for the events that occurred after Turkey had already violated its obligations arising from the ITP Agreements by engaging directly the KRG.

Irak ve Türkiye arasında 1973 yılında imzalanan ve takip eden yıllarda çeşitli anlaşma ve protokollerle ek ve değişiklikler yapılan Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı (ITP) Anlaşmaları, 2010 Değişiklik Anlaşması ile son halini almıştır. ITP Anlaşmaları çerçevesinde taraflar, Irak ham petrolünün Türkiye’nin Akdeniz kıyısında yer alan tesisler aracılığıyla deniz yoluyla ihracatına izin verilmesi ve ham petrolün taşınmasına imkân verecek şekilde her iki tarafın ülkesini kapsayan bir dizi boru hattının inşası ve yönetiminin düzenlenmesi konusunda mutabakata varmıştır. Söz konusu Anlaşmalar çerçevesinde inşa edilen Birinci Boru Hattı 1977 yılında, İkinci Boru Hattı ise 1987’de faaliyete geçmiştir. 2005 yılında Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, federal bir devlet olan Irak Cumhuriyeti’nin özerk bir bölgesi olarak kurulmuştur. Ancak o dönemde Kuzey Irak’taki ham petrol rezervlerinin işletilmesine ilişkin federal bir düzenleme bulunmamaktaydı. 2007 yılında Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, Kuzey Irak’taki ham petrol ve gaz sahalarının yönetimine ilişkin bir hidrokarbon düzenlemesi çıkarmıştır. Ancak Irak Hükümeti ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi arasında bölgedeki ham petrol ve doğal kaynakların yönetimi ve mülkiyeti konusunda uyuşmazlık yaşanmıştır. 2012 yılında Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile Türkiye, Kuzey Irak ham petrollerinin ITP Boru Hattı Sistemi yoluyla dünyaya pazarlanması amacıyla Kuzey Irak’ta Türkiye sınırına yakın yeni bir boru hattının inşa edileceğini duyurmuş ve 2013 yılında inşası tamamlanan bu Hat, ITP sisteminin Irak topraklarındaki ölçüm istasyonu olan Fişhabur’a bağlanmıştır. Irak Cumhuriyeti, 23 Mayıs 2014’te, Türkiye’nin, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi tarafından gönderilen Irak petrollerini, Irak Cumhuriyeti Petrol Bakanlığı’nın onayı olmaksızın taşıdığı ve yüklediği yani ITP Anlaşmaları’nı ihlal ettiği iddiasıyla Milletlerarası Ticaret Odası Tahkim Heyeti’ne başvurmuştur. Andlaşmalar hukukuna ilişkin pek çok meselenin konu edildiği bu davada Türkiye’nin ileri sürdüğü iddialardan biri de, Türkiye’nin ITP Anlaşmaları’nı şartların esaslı değişimi, diğer bir deyişle rebus sic stantibus ilkesi (Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesi, 62. madde) çerçevesinde askıya almış bulunduğu, bu nedenle söz konusu Anlaşmalar’ın o dönemde yürürlükte olmadığıdır. Konuya ilişkin değerlendirmesinde rebus sic stantibus ilkesinin koşullarını ve hukuki etkilerini inceleyen Hakem Heyeti, Türkiye’nin bu iddiasını iyiniyet ilkesi çerçevesinde reddetmiştir. Çalışmada tarafların rebus sic stantibus ilkesine ilişkin karşılıklı iddiaları ve Hakem Heyeti’nin konuya ilişkin tespitleri andlaşmalar hukukunun ilgili kuralları çerçevesinde incelenecek ve konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunulacaktır.