Sosyolojik Bir İçerikle Türk Mitolojisi Ve İkonografisi

Creative Commons License

Temizer M.

Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.35, sa.3, 949, ss.949-962, 2025 (TRDizin)

Özet

Yunanca mitologia sözcüğünden türemiş olan mitoloji, belirli bir kültüre ya da dinsel geleneğe dayalı olarak doğa olayları ve varlıklarını açıklamada kullanılan söylenceler bütünüdür. Her toplumun inanç anlayışını ve kültürel değerlerini yansıtan bir mitoloji anlayışı bulunmaktadır.İnsanların davranış ve düşünüş biçimlerinde etkili olan ve hikayelerden oluşan bu anlayış toplumların kültürel şifrelerini içeren simgelere dönüşmekte ve böylece kaya resimlerinden edebi eserlere kadar birçok sanat yapıtında yaşatılmaktadır. Kendine özgü bir sosyo-kültürel yapıya sahip olan Türklerin bu inancı birçok medeniyetten farklı bir doğrultuda şekil almıştır.Buradan hareketle bu çalışmanın konusunu; Türk medeniyetinin diğer medeniyetlerden ayrılan mitoloji anlayışlarının ikonografisi oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı birçok medeniyetle etkileşim içerisinde olan Türklerin bu inançlarının kaynağında yer alan etkenleri incelemektir. Çalışma sonucunda; sosyo-kültürel alanda bir sentez oluşturmuş olan Türklerin, geçmiş yaşamlarının, tabiat olayları, bitkiler ve hayvanlara dayalı olduğu görülmüştür. Kolektif bilinci harekete geçiren bu olayların ve varlıkların her birine kendilerinde bıraktığı duygu paralelinde olağanüstü anlamlar yükledikleri ve böylece hem inanç sistemlerini hem de toplumsal düzenlerini oluşturdukları anlaşılmıştır.