Kût'ül-Amâre Kuşatmasında (Birinci Kut Muharebesi) Orduların Askeri İaşe ve Beslenme Durumları
“Uluslararası Genç Bilim ve Sanat İnsanları Sempozyumu ve Sergisi II”, Ankara, Türkiye, 21 - 22 Kasım 2024, cilt.1, sa.2, (Yayınlanmadı)
- Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
- Cilt numarası: 1
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
KÛT'ÜL-AMÂRE KUŞATMASINDA (BİRİNCİ
KUT MUHAREBESİ) ORDULARIN GIDA İAŞESİ VE BESLENME DURUMLARI
Seraceddin GÜRBÜZ
Öğr. Gör. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi,
Turizm Otel Lokanta ve İkram Hizmetleri/Aşçılık, seraceddin@gmail.com
Fugen DURLU ÖZKAYA
Prof. Dr. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Turizm
Fakültesi, Gastronomi ve Mutfak Sanatları fugen.ozkaya@hbv.edu.tr
Özet
Besleme
ve bakma yedirip içirme, anlamına gelen iaşe, tarihin boyunca savaşta askerler
için önemli olup ve savaşın sonucuna etki eden etkenlerin başında gelmiştir. Savaş durumlarında askerlerin iyi bir şekilde mücadele
etmesi ve savaşın çetin koşullarına karşı mücadele edebilmeleri ancak muharip
orduların eksiksiz bir şekilde iaşelerinin karşılanmasıyla mümkün olmuştur. Araştırmamızda,
olayların ve olguların geçmişteki olaylarla nasıl ilişkili olduğunu incelemeyi
içeren tarihsel yöntemi kullanılmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nda Irak
cephesinde Kutü’l-Amâre Kuşatması ve Zaferinde kaynaklarda yer alan tarafların iaşe
ve beslenme durumları ortaya konulması amaçlanmıştır. Ordumuzun mevcudu 970 subay,
31.674 erden ibaretti. İngilizlerin Irak’a gönderdikleri askerlerin toplamı 624
subay, 16.745 er iken daha sonra 17.000 ilave asker katılmıştır ve toplam 33.000 civarında asker sayısına
ulaşılmıştır. Mali olarak bakıldığında 1.Dünya savaşı sırasında ordunun bütçesi
yaklaşık 9,5 milyon liradır. Karşılaştırma yapmak amacıyla bakıldığında; Osmanlı
Devleti’nin savaştığı devletlerden biri olan Britanya’nın 31 Mart 1914 günü
biten mali yılı geliri 200 milyon İngiliz Lirası olarak hesaplanmıştır. Bu fark
aynı zamanda askerlerin günlük iaşe istihkakında da ciddi bir fark oluşmasına
neden olmaktadır. Savaş boyunca ülke genelinde kuru gıda, şeker, un, peynir ve
et gibi temel gıdaların temin edilmesinde güçlükler yaşanmıştır. Alınan
önlemler zaman zaman fayda göstermiş olsa da bazı iç dinamikler, yerel ulaşım
engelleri, denetim yetersizliği gibi sebeplerden dolayı istenilen noktaya
ulaşılamamıştır. Irak Cephesinde iaşe ve ikmal faaliyetlerinin bu savaştaki en
büyük etkisi yağışların uzun mesafeden gelen erzakın ulaşmasına engel
olmasıdır. 25 Eylül 1914 tarihli Askerî Ta’yinât ve Yem Kanun-ı Muvakkatı
çerçevesinde askerlerin her birine günlük 3.149,25 kalori değerinde yiyecek
verilecek şekilde hesaplama yapılmıştır. İaşede bulunan sıkıntıdan dolayı askerin
günlük enerji ihtiyacının sadece 1771 ccal karşılanabilmektedir. Askerin günlük
iaşesi için tanzim edilen yiyecekler değerlendirildiğine İngiliz askerinin iaşe
durumu ve günlük enerji miktarı asker başına 4686,9 kaloridir. Savaşın
başlarında İngiliz ordusunun iaşe ve beslenme durumları çok iyi durumda
olmasına rağmen ilerleyen sürede Türk Ordusunun kuşatması ve ikmal yollarının
kesilmesiyle ciddi anlamda iaşe sorunu yaşamışlardır. Gerek askeri liderlik
faaliyetlerinin gerekse İaşe ve ikmal faaliyetlerinin düzgün akışının
sağlanamaması savaşın Türkler aleyhinde değiştiği yorumları yapılmıştır. Çetin
bir kuşatma ile birlikte İngiliz ordusu iaşe bakımından çok zor durumlar
yaşamışlardır. Sonuç olarak beslenme her koşulda yaşamın devamı için gerekli
olmasına rağmen savaş durumu gibi olağan üstü bir çaba ve fiziksel üstünlük
gerektiren durumlarda beslenmenin önemli olup askeri başarının ilk belki de en
önemli kriterlerinden biridir. Çetin bir kuşatma ile birlikte İngiliz ordusu
iaşe bakımından çok zor durumlar yaşamış olması ordumuzun muzafferiyetiyle
sonuçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler:
Kutü’l Amare, İaşe, Beslenme