Eser sözleşmesinde ceza koşulu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET PEKTAŞ

Danışman: OĞUZ SADIK AYDOS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Eser sözleşmesinde ceza koşulu hukuki açıdan genellikle iki farklı türüyle karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan ilki sözleşmeye konulan seçimlik ceza koşulu, ikincisi ise ifaya ek ceza koşuludur. Bu bakımdan dönme cezası niteliği itibarıyla ceza koşulundan farklı bir kavram gibi düşünülmeli ve dönme cezasının konulduğu eser sözleşmelerinde sınıflandırma kendisine özgü olarak yapılmalıdır. Zira hem yapısal farklılığı hem hukuki sonucu hem de sözleşmeye konulma amacı seçimlik ceza koşulu ve ifaya ek ceza koşulundan ayrılmaktadır. Eser sözleşmelerinde ceza koşulunun özellikle yükleniciyi ifaya zorlamak amacıyla ve inşaat sözleşmelerinde çokça kullanıldığı görülmektedir. Bu kapsamda ifaya ek ceza koşulu seçimlik ceza koşulundan daha fazla uygulama alanı bulmakta ve seçimlik ceza koşulunun ifaya ek ceza koşuluna nazaran daha az uyuşmazlık konusu olduğu görülmektedir. Üç bölümden oluşan çalışmamızın ilk bölümünde genel olarak eser sözleşmesinin özellikleri üzerinde durulmuştur. Bilhassa tartışmalı konular üzerinde kısa ve öz bilgiler verilmiş, ceza koşulu ile kesişim noktaları üzerinde mümkün olduğunca durulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ceza koşulunun genel özellikleri anlatılmıştır. Özellikle eser sözleşmesine dercedilen ceza koşulu klozlarının anlaşılması ve ayrımının yapılabilmesi için ceza koşulu türleri mümkün olduğunca ayrıntılı şekilde anlatılmıştır. Burada özellikle dönme cezasına ilişkin ayrı bir kısım ele alınmış ve bu müessesenin farklılığı belirtilmiştir. Son olarak ise eser sözleşmelerinde yer alan ceza koşulu klozlarının ve özellikle seçimlik ve ifaya ek ceza koşulunun eser sözleşmesinde görülüş biçimleri anlatılmıştır. Bu noktada temerrüde düşen borçlu tarafın hem seçimlik ceza koşulu hem de ifaya ek ceza koşulu açısından ayrı ayrı değerlendirmeleri yapılmıştır. Eser sözleşmelerine konan ceza koşulu şartları zemininde çalışmamızda yer yer mehaz İsviçre Borçlar Kanunu'ndaki düzenlemeler ile Alman Medeni Kanunu'ndaki düzenlemeler de Türk Borçlar Kanunu'nun düzenlemeleri ile kıyaslanmıştır. Hem Türk hem de İsviçre doktrinindeki yazarların görüşlerine ve konu hakkındaki farklı fikirlere de çalışmamızda yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Eser Sözleşmesi, Ceza Koşulu, Seçimlik Ceza Koşulu, İfaya Ek Ceza Koşulu