Elazığ gastronomik kimliğinin destinasyon imajı açısından değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, GASTRONOMİ VE MUTFAK SANATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ENES GÜLEÇ

Danışman: İRFAN YAZICIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Destinasyonların turizm pazarından daha fazla pay alabilmeleri için diğer destinasyonlar karşısında rekabet üstünlüğü elde etmesi gerekmektedir. Destinasyonların diğer rakiplerinden ayırt edici özelliği ne kadar fazla olursa, turistler için cazibe o kadar büyük olmaktadır. Gastronomi de bu sürece yardımcı olan önemli unsurlardan biridir. Destinasyonların gastronomik kimlik özellikleri rekabetçi turizm pazarında önemli avantajlar sağlamaktadır. Bu durumdan hareketle gastronomik kimliğin destinasyon imajı açısından değerlendirilmesi araştırmanın birincil amacını oluşturmaktadır. Turistlerin gastronomik kimlik algılarının demografik özellikleri ve seyahat tecrübelerine göre farklılıklar gösterip göstermediğini açıklamak çalışmanın ikincil amacını oluşturmaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda çalışmada hem nicel hem de nitel verilerin kullanıldığı karma yöntem benimsenmiştir. Veri toplama araçları olarak gastronomik kimlik ölçeği, destinasyon imajı ölçeği ve yarı yapılandırılmış soru formları kullanılmıştır. Bu araştırmanın evrenini 15 Haziran 2018 - 26 Ağustos 2019 tarihleri arasında Elazığ ilini ziyaret eden Elazığ yöresel yemeklerini tatmış yerli turistler oluşturmaktadır. Nicel araştırma örneklem grubunun seçiminde kolayda örneklem yöntemi kullanılmıştır ve 394 turiste ulaşılmıştır. Nitel araştırma örneklem grubunun seçiminde ise kartopu örneklem yöntemi kullanılmıştır ve 32 kişi ile görüşme yapılmıştır. Toplanan nicel verilerin frekans ve yüzde dağılımları incelenmiştir. Gastronomik kimlik değişkenlerini daha sağlıklı bir şekilde saptamak için verilere faktör analizi uygulanmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri ve seyahat tecrübeleri ile gastronomik kimlik ifadeleri arasındaki farklılığı değerlendirmek amacı ile farklılık analizlerinden bağımsız örneklem T testi ve Anova testi analizi uygulanmıştır. Gastronomik kimlik faktörlerinin destinasyon imajı ile ilişkisini ve üzerindeki etkisini belirlemek için korelasyon ve regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; turistlerin gastronomik kimlik algılarının, cinsiyetlerine, eğitim durumlarına, meslek durumlarına, yaşadıkları bölgelere, destinasyonda kalma sürelerine göre anlamlı farklılık gösterdiği; gastronomik kimliğin beğeni faktörünün destinasyon imajını orta düzeyde etkilediği, fiyat ve protein miktarı faktörünü ise zayıf düzeyde etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca araştırmaya katılan kişilerin Elazığ denilince akıllarına gelen ilk yiyeceğin en yüksek oran ile Harput köfte olduğu, ilk akıllarına gelen içeceğin ise en yüksek oran ile dibek kahvesi olduğu belirlenmiştir. Toplanan nitel veriler ile Elazığ'da gastronomi turizmi potansiyeli olan 7 farklı nokta belirlenmiştir. Bu noktalarda öne çıkan gastronomik ürünler açıklanmıştır. Elde edilen verilere dayalı olarak bir gastronomi turizmi haritası çizilmiştir.