Türkiye’de Yapılan Son Çalışmalar Çerçevesinde Anadolu Üst Paleolitik Sorunsalına Bir Bakış


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aysun Taştoka

Danışman: Gökhan Mustafaoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Anadolu Üst Paleolitik sorunsalı, Türkiye Paleolitik Çağ araştırmaları genelinde ele alınmıştır. Çalışmanın, tamamı literatür çalışmasından oluşmaktadır. Son çalışmalar çerçevesinde, bilinen veriler paleotopografya, paleoçevre ve jeoarkeoloji gibi farklı disiplinlerle birlikte ele alınarak Anadolu Üst Paleolitik sorunsalına yeni bir bakış sağlanabileceği üzerinde durulmuştur. Konu, sorunsalın arka planı "Türkiye Paleolitik Çağ araştırmaları", iki ara katman "coğrafi çevre-iklim dinamikleri ve yaklaşımlar" ve asıl çekirdek: "arkeolojik materyale yansıyan Üst Paleolitik varlığı" olmak üzere farklı fenomenler ışığında bölümlere ayrılarak ele alınmıştır. Genel olarak çalışmada, Anadolu Üst Paleolitik sorunsalının çözümlenmesine yönelik jeoarkeolojik yaklaşımlar önerilmiştir. Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesinde yapılan kazı ve yüzey araştırmalarının verileri çerçevesinde de sorunsalın genel hatları ortaya konmuştur. Sonuçta, elde edilen veriler ışığında, araştırmaların eksik kaldığı alanlar ve temel malzeme gruplarının oluşturduğu materyallerin yayılım alanlarına dair genel bir harita ortaya konmuştur. Anadolu Üst Paleolitik sorunsalına dair literatürde henüz toplu bir çalışma bulunmamaktadır. Yapılan çalışma, literatürdeki eksikliklere bir katkı sağlanması ve ileride yapılacak çalışmalar için bir basamak olması öngörülmektedir.