Öğretmenlerde iş-aile ve aile-iş çatışmasının tükenmişlik üzerine etkisi: Ankara ili Bala ilçesi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA FİLİZ ALTINTOP
Danışman: BELGİN AYDINTAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, öğretmenlerin eğitim-öğretimde yaşadıkları sıkıntılardan ve aile içi oluşan problemlerden kaynaklı faaliyetleri sırasında iş-aile ve aile-iş çatışmasının tükenmişlik üzerine olan etkisi incelenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim öğretim döneminde, Ankara ilinin Bala ilçesinede görev yapmakta olan tüm kademelerdeki öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Maslach ve Jacson (1981) tarafından geliştirilip ve yine Maslach ve Jacson (1986) tarafından son halini alan 22 maddelik Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Netemeyer, Boles, and Mcmurrian (1996) tarafından geliştirilip son halini alan 5 ifade ile iş-aile çatışması, 5 ifade ile aile-iş çatışması olarak 10 maddelik İş-Aile Çatışması Ölçeği ve demografik özellikler ile ilgili sorular oluşturmaktadır. 225 öğretmenden toplanan veriler, SPSS 23.0 programından yararlanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde Frekans Analizi, Korelasyon Analizi ve Doğrusal Regresyon Analizi, Bağımsız Örneklemde T Testi ve One Way ANOVA'dan faydalanılmıştır. Bu araştırmadaki analiz sonuçlarında; iş-aile çatışması ile tükenmişliğin duygusal tükenmişlik ile duyarsızlaşma boyutları, aile-iş çatışması ile tükenmişliğin duygusal tükenmişlik ile duyarsızlaşma boyutları arasında, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Tükenmişliğin kişisel başarı ile duyarsızlaşma boyutu arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. İş-aile çatışması ile tükenmişliğin kişisel başarı boyutu arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanamamıştır. Aile-iş ve iş-aile çatışmalarının tükenmişliğin kişisel başarı boyutu arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. En güçlü ilişki tükenmişliğin duygusal tükenmişlik boyutu ile tükenmişliğin duyarsızlaşma boyutu arasında pozitif bir ilişki olarak görülmüştür. Bu çalışmanın sonucunda, iş-aile çatışması ve aile-iş çatışmasının birbirini beslediği ile birlikte aile-iş ve iş-aile çatışmasının genel olarak tükenmişliği etkilediği görülmektedir. Sadece, iş-aile ve aile-iş çatışmasının tükenmişliğin kişisel başarı boyutunu etkilemediği görülmüştür. Sebebi olarak ise araştırmaya katkıda bulunan öğretmenler; öğretmenlik mesleğinde öğrencilere verilen eğitim odaklı çalıştıkları için memnun olduklarını ve başarılarını etkilemediklerini belirtmişlerdir. Yeni bir şey öğretmenin ve tek kişi bile olsa olumlu dönüt alma karşılığının, onları daha azimli yaptıklarını belirtilmişlerdir.