Decoding postcolonial images through translation strategies: A case study of Abdulrazak Gurnah's selected novels


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MÜTERCİM TERCÜMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NAGİHAN CEYHAN

Danışman: Aslı Özlem Tarakcıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Abdulrazak Gurnah'ın sömürgecilik sonrası Afrika romanları Admiring Silence (2021), The Last Gift (2012), Gravel Heart (2018) ile bunların Türkçe çevirileri Sessizliğe Hayranlık (2021) (Müge Günay), Son Hediye (2017) (Müge Günay) ve Kumdan Yürek (2021) (Mehmet Deniz Öcal) üzerine ayrıntılı ve karşılaştırmalı metin analizi sunmaktadır. Sömürgecilik sonrası edebiyat bağlamında çalışma; ırkçılık ve ötekileştirme gibi sömürgecilik sonrası temaları, ayrıca Homi K. Bhabha'nın melezlik, taklit, ikirciklilik kavramlarını Afrika'ya özgü yerel dilsel ifadelerle birlikte ele alarak bu temaların ve kavramsal unsurların Türkçe çevirilerinde nasıl yeniden üretildiğini ya da korunduğunu araştırmaktadır. Kuramsal çerçeve, Vinay ve Darbelnet'in çeviri prosedürlerini Lawrence Venuti'nin yabancılaştırma ve yerelleştirme stratejileriyle birleştirerek ve Paul Bandia'nın "İkincil Çeviri Aşaması" kavrayışı içine yerleştirerek sömürgecilik sonrası metinlerin sadece dilbilimsel değil, aynı zamanda ideolojik olarak da çevrildiğini ve direniş söylemlerinin korunduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma "örtülü yabancılaştırma" olarak adlandırılan yeni bir yabancılaştırma stratejisi ortaya koymakta ve ideolojik aktarımı kaynak metinlerden erek metinlere doğru incelemektedir. Ayrıca çevirmeni, stratejik kararları farklı kültür ve diller arasında sömürgecilik sonrası ideoloji ve direnişin aktarımını kolaylaştıran etkin bir ideolojik aracı olarak öne çıkarmaktadır. Bulgular, çevirmenlerin sömürgecilik sonrası kaynak metinlerin kültürel ve ideolojik çerçevesine, onları sömürgecilik deneyimi yaşamamış bir bağlama uyarlarken büyük ölçüde sadık kaldığını göstermektedir.