Gümrük Kanunu uyarınca tesis edilen idari yaptırımların yargısal denetimi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, VERGİ HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE AYGÜN

Danışman: BAHTİYAR AKYILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

4458 sayılı Kanun; gümrük vergileri ile gümrük kaynaklı diğer mali yükümlülüklerin düzenlendiği, gümrük idaresinin bir kısım çalışma usul ve şartlarının belirlendiği, gümrük kurallarına aykırılık halleri ile gümrük vergilerinin zayii durumunda buna ilişkin olarak uygulanacak yaptırımların ve hatta bu yaptırımlara karşı başvurulacak yolların dahi gösterildiği özel bir vergi kanunudur. Gümrük Kanunu kapsamında uygulanacak yaptırımlar kural olarak ithalata ilişkin düzenlemelere aykırı hareket edilmesi hallerinde doğmaktadır. Ancak uygulamada çok görülmemekle birlikte bazı durumlarda ihracat esnasında da yaptırımlar söz konusu olabilmektedir. Gümrük yaptırımları, gümrük idareleri tarafından kamu hukukuna uygun olarak ve tek taraflı ayrıcalıklı yetkileriyle tesis edilmektedir. Bu nedenle ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklar idari yargı eliyle karara bağlanmaktadır. Ancak gümrük uyuşmazlıklarının çözümü, diğer vergisel uyuşmazlıklara göre biraz daha farklı bir yapıya sahiptir. Zira hem Danıştay hem de ağırlıklı olarak doktrin, gümrük uyuşmazlıklarına ilişkin olarak dava açılmadan önce idari başvuru yapılması gerektiği görüşündedir. Çalışmanın ilk kısmında; tezin geri kalanının tam olarak anlaşılabilmesi adına Gümrük Kanunu'nda sıklıkla yer verilen ve hatta dahi Gümrük Kanunu'nun üzerlerine inşa edildiği temel kavramların kısa açıklamalarına yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında ise Gümrük Kanunu'nda tahdidi olarak belirtilmiş yaptırımlar ile bir kısım içeriği tali düzenleyici işlemlere bırakılmış olan diğer yaptırımlara ve bunların unsurlarına yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü kısmı ise tezin asıl konusunu oluşturmakta olup burada bir önceki bölümde ele alınan yaptırımların, yargısal denetimlerinin uygulamada nasıl yapıldığı ile hangi usul ve esaslarda yapılmaları gerektiğine ilişkindir. Bu bölümün son kısmında bir takım çözüm önerileri sunulmuş ve tez bununla birlikte tamamlanmıştır.