Örtülü kazanç aktarımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESMA SİNEM MERAL
Danışman: NESLİHAN GÖKTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sermaye piyasasının hızla gelişen yapısı, sermaye piyasasına olan güvenin etkin bir şekilde korunmasını gerekli kılmaktadır. Sermaye piyasasının korunması için mevzuatımızda birçok düzenleme bulunmakla birlikte öncelikli kaynak olarak 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SerPK) karşımıza çıkmaktadır. Sermaye Piyasası Kanunun amacı birinci maddesinde; sermeye piyasasının güvenli, şeffaf ve etkin bir şekilde işleyişini sağlayabilmek olarak belirtilmiştir. SerPK'da, gerek sermaye piyasasına olan güvenin korunması gerekse yatırımcıların korunması için yapılmış olan düzenlemelerden bir tanesi ise örtülü kazanç aktarımı yasağı ve örtülü kazanç aktarımı suçudur. Uluslararası sözleşmelerde ve karşılaştırmalı hukukta örtülü kazanç aktarımı bir vergi hukuku kurumu olarak yer almaktadır. Keza, mevzuatımızdaki örtülü kazanç aktarımı kavramına ilişkin ilk düzenlemeler vergi kanunlarında yer almaktadır. Örtülü kazanç aktarımının, sermaye piyasası hukuku kavramı olarak değerlendirilmesi Mülga Sermaye Piyasası Kanunu (eSPK)'nun 1981 yılında yürürlüğe girmesi ile olmuştur. Örtülü kazanç aktarımı yasağı kavramına ve bu yasağa aykırı davranışların cezalandırılmasına ilişkin ayrıksı maddelerin düzenlenmesi ise 6263 sayılı SerPK döneminde meydana gelmiştir. Kanun Koyucunun, örtülü kazanç aktarımı yasağı (6263 sayılı SerPK Madde 21.) ve bu yasağa aykırı hareket edenlerin cezalandırılacağına (6263 sayılı SerPK Madde 110/2-3) ilişkin ayrıca hükümler sevk etmesi, örtülü kazanç aktarımı yasağına ve suçuna verilen önemin bir göstergesi olmuştur. Ayrıca, örtülü kazanç aktarımı kavramı sadece sermaye piyasası hukuku veya vergi hukuku kanunlarında yasaklanmış bir kurum olmayıp, aynı zamanda sigorta ve ticaret hukuku kanunlarında da yasaklanmıştır. Çeşitli kanunlar tarafından yasaklanmış olan örtülü kazanç aktarımı sermaye piyasası hukukunda; halka açık ortaklıkların ve kolektif yatırım kuruluşların ve bunların iştirak ve bağlı ortaklıklarının; yönetim, denetim veya sermaye bakımından doğrudan veya dolaylı olarak ilişkide bulundukları gerçek veya tüzel kişiler ile emsallerine uygunluk, piyasa teamülleri, ticari hayatın basiret ve dürüstlük ilkelerine aykırı olarak farklı fiyat, ücret, bedel veya şartlar içeren anlaşmalar veya ticari uygulamalar yapması veya işlem hacmi üretmek gibi işlemlerde bulunması suretiyle kârlarını veya malvarlıklarını azaltması veya kârlarının veya malvarlıklarının artmasını engellemesi, şeklinde tanımlanmıştır. Örtülü kazanç aktarımı suçu ise 6362 sayılı Kanun'un 110.maddesinde "hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun" özel bir işleniş biçimi olarak nitelendirilmiş ve cezai sorumluluk tayini yapılmıştır. Örtülü kazanç aktarımı suçunun, Türk Ceza Kanunundaki (TCK) 155.madde 2.fıkrasına yapılan atıf ile düzenlenmiş olması birçok sorunu da beraberinde getirmiştir.