6 Şubat Kahramanmaraş merkezli deprem haberlerinin söylem analizi: Algı yönetimi bağlamında bir inceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERT GEMİCİOĞLU
Danışman: Oğuz Göksu
Özet:6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri, Türkiye'nin afet müdahalesi hakkında kamu anlayışını yeniden şekillendirme potansiyeli olan bir medya ekosistemine zemin hazırlamıştır. Çalışma, Türk medya ekosisteminde faaliyet gösteren ve ana akım ideolojik görüşleri temsil eden gazetelerin afete ilişkin anlatılarını kendi ideolojik yönelimleriyle uyumlu olacak şekilde nasıl oluşturduklarını betimsel analiz yöntemi ile incelemeyi amaçlamaktadır. Örneklem Hürriyet, Milliyet, Cumhuriyet, Sözcü, Sabah ve Yeni Şafak gazetelerinin 7 Şubat, 14 Şubat, 21 Şubat ve 28 Şubat 2023 tarihlerinde internet gazeteleri üzerinden yayınladıkları ana sayfa haberlerini kapsamaktadır. Çalışmada Teun A. Van Dijk'ın Eleştirel Söylem Analizi modeli kullanılarak üç düzeyde analiz gerçekleştirilmiştir. Tematik analiz doğrultusunda iktidar yanlısı ve merkezci gazetelerin kurumsal yeterlilik ve toplumsal dayanıklılık anlatılarını öne çıkardığı görülmüştür. Muhalif eğilimli gazeteler ise bürokratik ihmal ve sistematik eksiklikleri vurgulamıştır. Şematik yapı analizinde gazetelerin başlık yerleştirme, söylem seçimi ve bağlamsal arka plan düzlemindeki tercihleri incelenmiştir. Şematik yapı analizi, gazetelerin ideolojik yönelimlerine göre çözüm odaklı bir hikaye örgüsü ya da resmi yanıtın eleştirisini ele aldığını göstermektedir. Retorik analizi ile anlatıda kullanılan ikna edici araçlar belirlenerek dil seçimlerinin yumuşak güç araçları olarak ele alınması incelenmiştir. Çalışmanın bulguları, gazetelerin algı yönetimi sürecini yürütmek adına belirli öğeleri vurguladıklarını, anlatı gidişatını bu doğrultuda yapılandırdıklarını ve kamunun iktidara karşı hissettiği duyguları genelleyerek anlatıdaki unsurları biçimlendirdiklerini göstermektedir. Gazeteler, iktidara destek vermek ya da meydan okumak amacıyla iletişimsel araçlardan yararlanmaktadır. Bu çalışma, kutuplaşmış bir medya ortamında kriz iletişimi üzerine bir vaka incelemesi sunmaktadır. Çalışma ileride yapılacak haber söylemi araştırmalarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.