Çağdaş İskandinav sinemasında yabancılaşma olgusu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM YANKI ÖZCAN

Danışman: NURAY HİLAL TUĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sinema filmleri, üretildikleri toplumun ve kültürün birer yansıması olarak, toplumu oluşturan bireylerin yaşam biçimlerinden dünya görüşlerine kadar pek çok boyutunu film dili aracılığıyla görünür kılmaktadır. İskandinav sineması gerek ele aldığı konular gerekse anlatı tarzıyla diğer ülke sinemaları içerisinde kendine has bir yere sahiptir. Modernleşmenin etkisiyle İskandinav ülkelerinde toplum ve bireyler giderek özgürleşmekte, ancak bu duruma tezat oluşturacak şekilde bir karmaşa ve yabancılaşma durumunun içerisinde yer almaktadır. Söz konusu yabancılaşma, yalnızlık ve kaos durumu İskandinav sinemasının son dönem örneklerinin temel izleklerini meydana getirmektedir. Bu tez çalışması, çağdaş İskandinav sinemasında yabancılaşma olgusunun işleniş biçimini ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. İlk olarak yabancılaşma olgusu açıklanarak, yabancılaşma olgusuna dair farklı disiplinlerin bakış açısıyla kuramsal bir çerçeve çizilmiştir. Daha sonrasında İskandinav sinemasının gelişim süreci hakkında tarihsel bilgiler verilmiştir. Son olarak Sorun Yaratan Adam (Den Brysomme Mannen, Jens Lien, 2006), Oslo, 31 Ağustos (Oslo, 31. August, Joachim Trier, 2011) ve İkinci Kattan Şarkılar (Sånger Från Andra Våningen, Roy Andersson, 2000) adındaki filmler, yabancılaşma olgusuna öznenin yapılandırılması açısından yaklaşan Lacanyen yaklaşım doğrultusunda psikanalitik film analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz edilen filmlerde yabancılaşma olgusu, öznenin imgesel alandan Öteki olarak ifade edilen sembolik alana adım atmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda, İskandinav sinemasında yabancılaşma olgusunun yansıtılmasında Lacan'ın psikanalitik yaklaşımındaki yabancılaşma tanımına uyum sağladığı sonucuna varılmıştır.