Rus Sosyopolitik Söyleminde Eşdizimsel Örüntüleme Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, RUS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN SOLAK BERBEROĞLU
Danışman: Olena Kozan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Rus sosyopolitik söylemini Voyant Tools veri analizi ve görselleştirme aracı ile incelemeyi ve söylem içerisindeki eşdizimsel örüntüleri tespit edip yapısal, semantik ve pragmatik boyutlarda analiz etmeyi amaçlamaktadır. Voyant Tools bu çalışmada bir amaç değil, metnin genel eğilimlerini, yüksek frekanslı sözcükleri, tekrar eden eşdizimsel örüntüleri ve belirgin kümeleri ortaya koyan bir uzak okuma aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmanın veri setini, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in 2023,2024,2025 yıllarında Valday Kulübü'nde gerçekleştirdiği konuşmaların metin derlemi oluşturmaktadır. Valday tartışma kulübü konuşmalarının seçilme nedeni, bu platformun Rus dış politikası ve stratejik vizyonunun en kapsamlı şekilde dile getirildiği ana mecralardan biri olmasıdır. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, Igor Mel'čuk'un AnlamMetin modeli temelinde yapılandırılmış olup, eşdizimler Nitelik+Nesne/Olgu ve Olgu/Nesne+Eylem modelleri üzerinden analiz edilmiştir. Araştırmanın kavramsal temeli, uzak okuma ile yakın okuma tekniklerinin birlikte kullanılmasına dayanarak özgün bir yaklaşım sunmaktadır. Sosyopolitik söylemin işlevsel boyutunu görselleştirmek amacıyla bir pragmatik taksonomi geliştirilmiştir. Önerilen taksonomi, oluşturulan veri setine özgü olarak derlem temelli bir sınıflandırma sunmayı hedeflemektedir. Tespitler sonucunda, Rus sosyopolitik söyleminde eşdizimsel örüntülerin en çok sırasıyla eleştiri, meşrulaştırma, övünme, nezaket, mesafe koyma, ironi, uzlaşma, uyarma, ima ve ikna gibi pragmatik işlevler oluşturduğu görülmüştür. Rus sosyopolitik söyleminde eşdizimsel örüntülerin analizinde ortaya çıkan verilerin yabancı dil öğretimi ve çeviri eğitimi alanlarına sağladığı katkılar ele alınmıştır.