Sosyal medya bağımlılığı ve sosyal anksiyete: Duygu-düzenlemenin aracı rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞABAN YALTYIRK

Danışman: Ece Bekaroğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez araştırmasının amacı 10-18 yaş aralığındaki ergenlerde sosyal medya bağımlılığı, sosyal anksiyete ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkileri ve sosyal medya bağımlılığı ile sosyal anksiyete ilişkisinde duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünü incelemektir. Psikososyal gelişim için ergenlik hassas bir dönemdir. Ergenlikte sosyal medya bağımlılığı, sosyal anksiyete ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkilerin psikolojik sağlık üzerindeki etkisinin araştırılması önemlidir, çünkü bu dönemde gelişen davranışlar yetişkinlikteki psikolojik ve fiziksel sağlığa etki edebilmektedir. Bu araştırma Eylül 2022 ile Ocak 2023 tarihleri arasında yapılmış ve araştırmada seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden olan uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Türkiye'de yaşayan 10-18 yaş aralığındaki 313 kişi oluşturmuştur. Çalışmada incelenen değişkenlere yönelik bilgi elde etmek için Kişisel Bilgi Formu, Ergenler için Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu, Ergenler için Sosyal Kaygı Ölçeği ve Duygu Düzenlemede Zorluklar Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma verileri, IBM SPSS 26.0 programı ve PROCESS Makro eklentisi ile analiz edilmiştir. Değişkenler arası ilişkileri incelemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Tekniği ve Hiyerarşik Regresyon analizi, ayrıca duygu düzenleme güçlüğünün aracılık rolünü analiz etmek için aracılık analizi ve Bootstrapping yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre, sosyal medya bağımlılığı, sosyal anksiyete ve duygu düzenleme arasındaki ilişkilerin beklenilen yönde ve anlamlı düzeyde olduğu saptanmıştır. Sosyal medya bağımlılığı ve sosyal anksiyete ilişkisinde duygu düzenleme güçlüğünün kısmi aracılık rolünde olduğu bulunmuştur. Aracılık etkisinin istatistiksel olarak anlamlılığı Bootstrapping yöntemi sonuçlarıyla desteklenmiştir. Bu çalışma, katılımcıların araştırmada kullanılan ölçeklere verdikleri cevaplarla sınırlı kesitsel bir araştırmadır. Son olarak, çalışmanın sınırlılıkları ve elde edilen sonuçlar ilgili alanyazında yapılan çalışma sonuçları ışığında değerlendirilmiştir.