Yüksek frekanslı işlemlerin piyasa etkinliğine etkisi: Borsa İstanbul örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞRI KAAN YALÇIN
Danışman: CİHAN TANRIÖVEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yüksek frekanslı işlemler, borsaların kolokasyon hizmetlerinden faydalanarak piyasalara diğer piyasa kullanıcılardan daha hızlı erişim sağlayabilen algoritma tabanlı elektronik yatırım işlemleridir. Yüksek frekanslı işlemlerin sermaye piyasalarında kullanımıyla birlikte yatırım ortamı değişmiş, yüksek frekanslı işlemlerin piyasa etkinliği ilişkin çalışmalarda araştırılması önem kazanmıştır. Etkin piyasa hipotezinin sınırlarını belirlemiş olduğu zayıf formda etkin bir piyasada; varlık fiyatları rastgele bir yürüyüş izlemektedir. Zayıf formda piyasa etkinliğine göre; geçmiş fiyat bilgilerden yararlanılarak geleceğe yönelik tahmin yapılamamakta ve buna bağlı olarak piyasanın üzerinde getiri elde edilememektedir. Ancak yüksek frekanslı işlemlerin, kullanıldıkları piyasalarda hız ve teknoloji avantajları nedeniyle piyasa etkinliğini etkiledikleri ve kısa zaman aralıklarında zayıf formda piyasa etkinliğinin reddedilmesine yol açtıkları gözlemlenmiştir. Borsa İstanbul'un BISTECH sistemine geçmesiyle 2016 yılından itibaren yüksek frekanslı işlemler Türkiye piyasalarında kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada; Borsa İstanbul'da kullanılan yüksek frekanslı işlemlerin piyasa etkinliğine etkisinin tespiti amaçlanmıştır. Zayıf formda piyasa etkinliğinin tespiti için literatüre benzer bir şekilde Lo ve MacKinlay (1988) varyans oranı testi kullanılarak rassal yürüyüş hipotezi test edilmiştir. Veri seti olarak Borsa İstanbul'un temel göstergesi olan BIST100 endeksinin 05/02/2019 ve 05/02/2020 dönemleri arasındaki dakikalık getirileri kullanılmıştır. Borsa İstanbul'un dakikalık zaman dilimlerinde zayıf formda etkin olmadığı gözlemlenmiştir. Yüksek frekanslı işlemlerin kullanıldığı Borsa İstanbul'da rassal yürüyüşün olmadığı, durağanlığın mevcut olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç Borsa İstanbul'da yüksek frekanslı işlemler kullanılarak piyasanın üzerinde getiri elde etmenin mümkün olduğunu ifade etmektedir. Yüksek frekanslı işlemler kısa zaman aralıklarında çok sayıda işlem yapmaları ve izledikleri stratejilerden dolayı geçmiş fiyat hareketlerinden yararlanarak piyasa üzerinde getiri elde etme olanağı sağlamaktadır.