Somut olmayan kültürel miras yönetimi ve toplumsal katılım: Türkiye örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRK HALK BİLİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUNA YILDIZ
Danışman: MEHMET ÖCAL OĞUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:2003 yılında UNESCO'nun 32. Genel Konferansında Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi imzalanmıştır. Türkiye'nin 2006 yılında taraf olduğu bu Sözleşme'ye 2019 Ekim ayı itibariyle 178 ülke taraftır. Bu Sözleşme'nin önemli özelliklerinden biri de topluluk, grup ve bireyler ile Sivil Toplum Kuruluşlarının somut olmayan kültürel mirasın korunması sürecine aktif katılımlarını son derece güçlü bir biçimde vurgulamasıdır. Sözleşme metninde, Sözleşme'nin Uygulama Yönergesi'nde, Sözleşme'ye dair Etik İlkeler'de ve imzalanmasının üzerinden geçen 17 yıllık sürede ortaya çıkan değerlendirme raporlarında, toplantı kararlarında, Sözleşme'ye Taraf Devletlerin sunduğu periyodik raporlarda, aday dosyalarında topluluk, grup ve bireyler ile STK'ların katılımı konusuna ilişkin yüzlerce sayfadan oluşan önemli bir arşiv oluşmuştur. Bu arşivde duran notların ortak özelliği topluluk, grup ve bireyler ile STK'ların katılımının Sözleşme için hayati bir mesele olduğunun kabul edilmesidir. Ayrıca, Sözleşme'nin Değerlendirme Organı gibi önemli bir tavsiye mekanizmasında STK'ların yer alması, akredite STK'ların hem Hükûmetlerarası Komiteye hem de ulusal alanda Taraf Devletlerin gerçekleştireceği koruma plan ve projelerine destek olması ve önemli görevler üstelenmesi de öngörülmüştür. Ancak Sözleşme ve sonradan oluşan destekleyici metinlerdeki bu uyum ve öngörünün uygulama aşamasında bozulduğu ve kimi zaman topluluk, grup ve bireyler ile STK'ların katılımı meselesinin Sözleşme'nin en zorlu ve tartışılan alanlarından biri olduğu görülmüştür. Bu kapsamda tezde Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi'nin katılım konusundaki sorunlu alanları tespit edilmiştir. Uygulama aşamasında yaşanan sorunlar hem Sözleşme'nin kendi yönetim sistemi üzerinden hem de Türkiye örneği üzerinden çözümlenmeye çalışılmıştır.