Kutadgu Bilig'deki fiillerin eşdizim sözlüğü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURDAN EMLİK

Danışman: HABİBE YAZICI ERSOY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Kutadgu Bilig adlı manzum eserin Fergana nüshasında yer alan fiiller taranmış; bu fiillerin anlam birlikteliklerini teşkil eden ve artık birbirinden ayrılmaz yapılar hâline gelen fiil grupları eserde geçen beyitler vasıtasıyla tespit edilerek Kutadgu Bilig'deki Fiillerin Eşdizim Sözlüğü hazırlanmıştır. Çalışma giriş ve sonuç bölümleri de dâhil dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, eşdizim sözlüklerinin gerekliliği ve önemi ifade edilmiş, ikinci bölümde eşdizimlilik kavramı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Kutadgu Bilig'deki Fiillerin Eşdizim Sözlüğüne yer verilmiştir. Sonuç kısmında, elde edilen veriler incelenerek çalışmanın bütünü hakkında değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca elde edilen verilerle oluşturulmuş olan Kutadgu Bilig'deki Fiillerin Eşdizim Sözlüğü Dizini tezin sonuna eklenmiştir. Çalışmada, eşdizimliler belirlenirken anlam temelli yaklaşım esas alınmıştır. Tarihi metinde yer alan beyitlere ve aktarmalarına yer verilerek dilsel alt yapının oluşturulması için teoriden pratiğe giden bir yol izlenmiştir. Bu çalışmanın Kutadgu Bilig ve eşdizimlilik ile ilgili çalışmalara katkı sunacağı; sözcükler arası anlam ilişkileri verilen örnekler üzerinde incelendiğinde, dönemin fiillerle kurulan eşdizimli yapıları hakkında bilgi vereceği; Türk dili ve edebiyatı alanında yapılacak çalışmalara kaynaklık edeceği düşünülmektedir.