Türkiye'de işsizliğin belirleyicilerinin vektör hata düzeltme modeli ile analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VOLKAN ÖZ
Danışman: HAKKI OZAN ERUYGUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:2000'li yılların başından itibaren Türkiye'de işsizliğin seyri incelendiğinde; işsizlik oranının dalgalandığı ve bu dalgalanmaya bağlı olarak artış gösterdiği, bazı dönemlerde azaldığı ancak genel seyrinin yukarı yönlü olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Türkiye'de, işsizlikle mücadele kapsamında uygulanan kapsamlı teşvik ve desteklere rağmen işsizlik oranında istenilen seviye bir türlü ulaşılamadığı değerlendirilmektedir. Çalışma kapsamında, 2000:Q1–2019:Q1 dönemi için Türkiye'de işsizliğin belirleyicilerinin neler olduğu araştırılacak ve böylelikle uygulanan kapsamlı teşvik ve desteklere rağmen işsizlik oranında beklenen performansın neden sağlanamadığı değerlendirilecektir. Bu çerçevede, çalışmada Jacobson vd. (1997) tarafından kullanılan işgücü piyasası modeli esas alınarak ilgili dönemde Türkiye'de işsizlik oranıyla istihdam, işgücü verimliliği ve reel ücretler arasındaki ilişki incelenmiştir. ADF testi sonucunda serilerin I(1) olduğu ve Johansen eşbütünleşme testi sonucunda değişkenler arasında uzun dönemli bir iktisadi ilişki olduğu belirlenmiştir. Oluşturulan vektör hata düzeltme modeli (VECM) ile uyarlanma katsayısı tahmini yapılmıştır. Çalışma sonucunda; verimlilikte ve reel ücrette ortaya çıkan artışların kısa dönemde işsizliği azalttığı ancak uzun dönemde artırdığı belirlenmiştir. Bunun yanında işgücü arzında ortaya çıkan şoklar ise kısa dönemde işsizliği artırmakta ancak uzun dönemde bu etki yok olmaktadır. İşgücü talebinde ortaya çıkan bir şokun ise işsizlik üzerinde dikkate değer bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.