İkinci/Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenenlerin Yazılı Üretimlerindeki Diller Ötesilik Davranışlarına İlişkin Görünümler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yabancılara Türkçe Öğretimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDAT BURAK ÇÖRTEN
Danışman: Gülnur Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya genelinde yabancı dil öğretimi sürekli yenilenmekte ve dönüşüm geçirmektedir. Bu değişimde çok kültürlü, çok dilli toplum yapıları ile uluslararası oluşumların etkisi büyüktür. Geleneksel yöntemlerin yetersizliği ve yeni yaklaşımların dili öğrenmeyi kolaylaştırması da bu dönüşümü hızlandırmaktadır. Türkçenin yabancı/ikinci dil olarak öğretimi de bu dönüşümden etkilenmektedir. Ancak öğretimde kimi zaman öğrenicilerin ana dilleri veya bildikleri diğer dillere dair ön bilgiler göz ardı edilebilmektedir. Bu noktada, birden fazla dil bilen bireylerin anlam kurma sürecine esneklik kazandıran "diller ötesilik" yaklaşımı önem kazanmaktadır. Bu yaklaşım, anlamlı dilsel üretimlerin ortaya çıkmasına katkı sunar ve sözlü-yazılı metinlerde farklı işlevler aracılığıyla kendini gösterebilir. Bu araştırmada, A2-B1 düzeyindeki öğrenicilerin yazılı üretimlerinde diller ötesilik kullanımı incelenmiştir. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması benimsenmiş ve Gazi TÖMER'den 30 öğrenciyle çalışılmıştır. Katılımcılara iki ayrı aşamada açık uçlu yazılı form uygulanmış, veriler doküman analiziyle değerlendirilmiştir. Sonuçta A2 düzeyinde 54, B1 düzeyinde 14 olmak üzere toplam 68 diller ötesilik işlevi tespit edilmiştir. Ayrıca belirlenen 14 işlevden 11'i metinlerde yer almıştır. Zamanla diller ötesilik kullanımında azalma gözlenmiş, öğrencilerin hedef dilde kalmaya daha çok önem verdikleri anlaşılmıştır. Araştırma, öğretim programı hazırlayıcıları ve araştırmacılar için önerilerle tamamlanmıştır.