Ceza muhakemesinde duruşmanın ve kararların aleniyeti
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF MİNEZ
Danışman: NESLİHAN GÖKTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ceza hukuku bireyin özgürlük alanına müdahalenin en yoğun olduğu hukuk dalıdır. Ceza muhakemesi faaliyetinin aleni/halka açık olarak gerçekleştirilmesi, yargı görevini yerine getiren görevlilerin kamuoyu tarafından denetlendiklerinin bilincinde olmalarını sağlayarak keyfi muameleleri ortadan kaldırıcı bir etkiye sahiptir. Dolayısıyla aleniyet ilkesi sanık açısından bir güvence teşkil eder. Ayrıca aleniyet ilkesi kamuoyunun yargı erkine olan güvenini pekiştiren bir etkiye de sahiptir. Ceza muhakemesinde tahkik sisteminin terk edilmesiyle birlikte duruşma ve muhakeme sonunda verilen kararın aleniyeti evrensel bir ilke olarak ulusal hukuk düzenlerinde ve uluslararası insan hakları sözleşmelerinde yer bulmuştur. Muhakemenin aleniyeti mutlak bir kural değildir. Kanunda ve uluslararası sözleşmelerde öngörülen hallerde duruşmanın kapalı yapılması mümkündür. Uluslararası insan hakları sözleşmelerinde duruşmanın aleni olarak gerçekleştirilmesine ek olarak muhakeme sonunda verilen kararın aleniyetinin sağlanması da taraf devletlere bir yükümlülük olarak öngörülmektedir. Günümüzde iletişim imkanlarının geldiği nokta itibariyle mahkeme kararlarının elektronik veri tabanlarında yayımlanması suretiyle kararların aleniyetinin sağlandığı görülmektedir. Hukukumuzda tüm mahkeme kararlarının yayımlanmasına yönelik doğrudan bir kanuni düzenleme bulunmamakla birlikte Anayasada güvence altına alınan temel hak ve ilkelerin gereği olarak kararların elektronik ortamda yayımlanması gerekir. Kıta Avrupası hukuk sisteminde kararların yayımlanması sırasında, kararda yer alan kişisel veriler anonim hale getirilmelidir. Bununla birlikte bilim özgürlüğünün bir gereği olarak hukuk alanında araştırma yapan kişilere herhangi bir kısıtlamaya maruz kalmadan tüm kararlara erişim imkanı sağlanmalıdır.