Klasik Türk Şiirinde Kötülüğü Temsil Eden Varlıklar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL AY

Danışman: MUVAFFAK EFLATUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanlık tarihi iyi ve kötünün mücadelesi ile geçmiştir. Toplum hayatını derinden etkileyen bu mücadelenin edebi metinlere yansıması kadar doğal bir durum olamaz. Klasik Türk şiiri de bu tespitin içindedir. Tercihini iyiden taraf yapan klasik Türk şiiri iyinin daha belirgin hale gelmesi için de kötüye ait unsurları kullanmıştır. Bu tez klasik Türk şiirinde karşılaşılan kötülük düşüncesinin temsilcisi olan varlık ve şahsiyetleri öncelikle tespit etmeyi sonrasında da onların edebi metinlere nasıl yansıdığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tez; metafizik kötü varlıklar, Kur'ân-ı Kerim'de yer alan kötü şahıslar, dinî muhtevalı eserler ile İslam mitolojisinde yer alan kötü şahıslar ve tarihi kaynaklarda geçen kötü şahıslar ve bunların klasik Türk şiirine yansımaları üzerinde durmaktadır. Kötülüğün temsilcisi şahsiyet veya varlıklar klasik Türk şiirinde özellikle sevgilinin âşığa, rakibin aşığa yaptığı eziyetler ve övülen şahsın devrinde yaşanan kötü olaylar çerçevesinde teşbih unsuru olarak kullanılmıştır. Yine din büyüklerine yapılan haksızlıklarda rol oynayan kötü şahıs ve varlıklar doğrudan objektivasyona başvurulmadan klasik Türk şiirine yansımaktadır. Kısaca tez, kötülük düşüncesinin temsilcisi varlık ve şahısların klasik Türk şiirindeki görünüşü üzerinde dururken aynı zamanda bu şiirin muhteva zenginliğinin bir yönünü de göstermeyi hedeflemektedir.