Görsel-işitsel çeviride seslenme sözlerinin aktarımı: Hotel Transylvanıa filmi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MÜTERCİM TERCÜMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YEŞİM ZENGİN TAN
Danışman: Fatma Büşra Süverdem
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte görsel-işitsel ürün çeşitlerinin artması ve yaygınlaşması görsel-işitsel çeviriye duyulan ihtiyacı arttırmıştır. Artan bu ihtiyaçla birlikle, çeviribilim alanında görsel-işitsel çeviriye olan ilginin de arttığını söylemek mümkündür. Nitekim, alanyazın taraması yapıldığında görsel-işitsel çeviriyi konu alan çalışmaların sayıca fazlalığı bu durumu kanıtlar niteliktedir. Ancak, söz konusu çalışmalar incelendiğinde görsel-işitsel çeviride seslenme sözlerinin aktarımını konu alan çalışmaların sayıca az olduğu anlaşılmaktadır. Bu eksikliği gidermek için bu çalışmanın amacı görsel-işitsel çeviride seslenme sözlerinin nasıl aktarıldığını incelemek olarak belirlenmiştir. Bu sebeple, farklı seslenme sözlerinin yer aldığı Hotel Transylvania adlı film, Türkçe altyazı ve dublaj çevirisi çalışmaya konu olmuştur. Çalışma kapsamında ilk olarak söz konusu filmde geçen İngilizce seslenme sözleri tespit edilmiş ve Leslie Dunkling'in (1990) seslenme sözleri sınıflandırmasından yola çıkılarak kategorilere ayrılmıştır. Elde edilen verilere göre; söz konusu filmde 29 "özel isim içeren seslenme sözü", 4 "aile ilişkilerini yansıtan seslenme sözü", 48 "sevgi ve arkadaşlık bildiren seslenme sözü", 6 "nezaket bildiren seslenme sözü", 20 "nahoş ve aşağılayıcı seslenme sözü" ve 19 "yansız seslenme sözü" tespit edilmiştir. Ardından, sınıflandırılan seslenme sözlerinin aktarımı Jan Pedersen'ın (2005) çeviri stratejileri ışığında altyazı ve dublaj çevirisi özelinde incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda, altyazı çevirisinde kaynak odaklı stratejilerin dublaj çevirisinde ise erek odaklı çeviri stratejilerinin daha çok kullanıldığı tespit edilmiştir.